آیا هر کارگری که از کار جدا میشود میتواند غرامت سنوات خدمت دریافت کند؟
خیر.
غرامت سنوات خدمت، حقی نیست که با هر نوع خاتمه قرارداد کار بهطور خودکار ایجاد شود. علاوه بر مدت اشتغال کارگر، دلیل خاتمه قرارداد نیز اهمیت دارد.
بنابراین، این دیدگاه که «بیش از یک سال کار کردهام، پس حتماً غرامت سنوات خدمت دریافت میکنم» در همه موارد درست نیست.
فسخ قرارداد توسط کارفرما، فسخ قرارداد توسط کارگر به دلیل موجه، بازنشستگی یا سایر دلایل خاتمه مقرر در قانون میتوانند نتایج متفاوتی داشته باشند.
غرامت اخطار چیست؟
در خاتمه قراردادهای کار با مدت نامعین، قانون کار مهلتهای اخطاری را تعیین کرده است که بر اساس سابقه کارگر مشخص میشوند.
در ماده 17 قانون کار، این مهلتها بر اساس مدت اشتغال و بهصورت پلکانی، دو، چهار، شش و هشت هفته تعیین شدهاند. در فسخهایی که بدون رعایت مهلتهای اخطار انجام میشوند، در صورت وجود شرایط لازم، غرامت اخطار ممکن است مطرح شود.
با این حال، در مواردی مانند فسخ فوری به دلیل موجه، ارزیابی متفاوتی انجام میشود.
مرخصیهای سالانه استفادهنشده چه میشوند؟
هنگام خاتمه قرارداد کار، مطالبه معادل مدت مرخصی سالانهای که کارگر نسبت به آن حق پیدا کرده اما از آن استفاده نکرده است، ممکن است بهطور جداگانه مطرح شود.
اگرچه در طول ادامه رابطه کاری، اصل بر استفاده از مرخصی سالانه است، با خاتمه قرارداد کار ممکن است حق مطالبه معادل مالی مرخصیهای استفادهنشده ایجاد شود.
اضافهکاری و دستمزدهای پرداختنشده
اگر کارگر مطالبات پرداختنشدهای از قبیل موارد زیر داشته باشد:
- دستمزد،
- اضافهکاری،
- تعطیلات هفتگی،
- اعیاد ملی و تعطیلات عمومی،
- پاداش و سایر مطالبات مشابه ناشی از رابطه کار
این مطالبات نیز ممکن است پس از خاتمه قرارداد کار مطالبه شوند.
با این حال، برای احراز وجود این مطالبات و تعیین مبلغ آنها، نظم کاری، فیشهای حقوقی، سوابق بانکی، سوابق محل کار و سایر ادله اهمیت دارند.
دعوای بازگشت به کار در چه شرایطی مطرح میشود؟
بر اساس مقررات مربوط به امنیت شغلی در قانون کار، بهطور کلی در مورد برخی کارگرانی که در کارگاههایی با سی کارگر یا بیشتر کار میکنند، حداقل شش ماه سابقه کار دارند و مشمول قرارداد کار با مدت نامعین هستند، کارفرما باید برای فسخ قرارداد به دلیل موجهی استناد کند.
در اختلافات مربوط به بازگشت به کار، مهلتها اهمیت ویژهای دارند. در اختلافات کاری، در بسیاری از دعاوی مربوط به بازگشت به کار و مطالبات و غرامتهای کارگر یا کارفرما، مراجعه به میانجیگری (آرابولوجو) شرط اقامه دعوا است.
بنابراین، انتظار طولانی پس از ابلاغ فسخ میتواند موجب از دست رفتن حق شود.
هر فسخی یکسان نیست
قرارداد کار ممکن است به یکی از طرق زیر خاتمه یابد:
- فسخ توسط کارفرما،
- استعفای کارگر،
- فسخ توسط کارگر به دلیل موجه،
- فسخ فوری توسط کارفرما به دلیل موجه
هر یک از این موارد میتواند به نتایج حقوقی متفاوتی منجر شود.
بنابراین، برای تعیین حقوق کارگر، نباید تنها به کد خروج از کار توجه کرد؛ بلکه باید بررسی شود که رابطه کاری عملاً به چه دلیل و به چه شکلی خاتمه یافته است.
نتیجه
حقوقی که ممکن است پس از خاتمه قرارداد کار ایجاد شوند، تنها به یک نوع غرامت محدود نیستند. علاوه بر غرامت سنوات خدمت و غرامت اخطار، مطالبات دیگری مانند دستمزد، مرخصی سالانه، اضافهکاری و بازگشت به کار نیز ممکن است مطرح شوند.
با این حال، تعیین حقوقی که ایجاد شدهاند باید با ارزیابی مدت اشتغال، دلیل فسخ، ماهیت قرارداد و ادله موجود انجام شود.
حوزه فعالیت مرتبط: برای اطلاعات بیشتر درباره این موضوع، صفحه حقوق کار ما را مطالعه کنید.
این نوشتار صرفاً جنبه اطلاعرسانی حقوقی عمومی دارد. در حقوق کار، بهویژه با توجه به مهلتهای درخواست و مرور زمان، لازم است موضوع هر پرونده بهطور جداگانه بررسی شود.