Türkiye'de modern konut binaları

Obywatelstwo tureckie przez inwestycję

Obywatelstwo tureckie przez inwestycję opiera się na artykule 12. tureckiej ustawy o obywatelstwie tureckim oraz na artykule 20. rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Cudzoziemiec, który zrealizuje jedną z siedmiu kategorii inwestycji wymienionych w rozporządzeniu, może uzyskać obywatelstwo tureckie decyzją Prezydenta. Spełnienie warunków umożliwia złożenie wniosku; obywatelstwo nie jest nabywane automatycznie.

Zasada ma trzy poziomy, a kwoty znajdują się na najniższym poziomie:

PoziomCo stanowiŹródło
1. UstawaKto może uzyskać obywatelstwo w drodze wyjątkuUstawa o obywatelstwie tureckim nr 5901, art. 12
2. UstawaKtóry inwestor może otrzymać zezwolenie na pobytUstawa o cudzoziemcach i ochronie międzynarodowej nr 6458, art. 31/1-(j)
3. RozporządzenieKwoty i warunkiRozporządzenie w sprawie stosowania ustawy o obywatelstwie tureckim, art. 20

Obywatelstwo tureckie przez inwestycję: co stanowi ustawa?

Ustawa o obywatelstwie tureckim, wymieniając przypadki wyjątkowe, stanowi: pod warunkiem braku okoliczności stanowiących przeszkodę dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego, decyzją Prezydenta wymienieni cudzoziemcy mogą uzyskać obywatelstwo tureckie (5901 art. 12/1). Jedna z wymienionych kategorii dotyczy bezpośrednio inwestora:

„b) … osoby, które uzyskały zezwolenie na pobyt na podstawie litery (j) pierwszego ustępu artykułu 31 ustawy o cudzoziemcach i ochronie międzynarodowej nr 6458, oraz cudzoziemcy posiadający Kartę Turkusową, a także ich cudzoziemscy małżonkowie oraz małoletnie lub pozostające na ich utrzymaniu cudzoziemskie dzieci.” (5901 art. 12/1-b)

Przywołany przepis wymienia wśród osób, którym można udzielić krótkoterminowego zezwolenia na pobyt, „osoby, które nie pracują w Turcji, ale dokonają inwestycji w zakresie i wysokości określonych przez Prezydenta” oraz ich małżonków i dzieci (6458 art. 31/1-j). Zezwolenia te mogą być wydawane na okresy maksymalnie pięcioletnie (6458 art. 31/5). Szczegóły dotyczące zezwolenia na pobyt znajdują się na stronie zezwolenie na pobyt dla cudzoziemców będących właścicielami nieruchomości.

„Ministerstwem”, o którym mowa w ustawie, jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (5901 art. 3). Wnioski osób, u których występują okoliczności stanowiące przeszkodę dla bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego, są odrzucane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (5901 art. 12/2).

Wynikający stąd wniosek jest istotny: obywatelstwo nabywa się decyzją Prezydenta. Ustawa stanowi to wyraźnie: „spełnienie wymaganych warunków nie daje wnioskodawcy bezwzględnego prawa do nabycia obywatelstwa” (5901 art. 10/1).

Jakie kategorie inwestycji wymienia rozporządzenie?

Cudzoziemiec spełniający którykolwiek z poniższych warunków może uzyskać obywatelstwo tureckie decyzją Prezydenta na podstawie art. 12/1-(b) ustawy (rozporządzenie art. 20/2). Kwoty obowiązujące od 4 listopada 2026:

Ścieżka (rozporządzenie art. 20/2)Rodzaj inwestycjiKwota i warunekInstytucja potwierdzająca
aInwestycja w kapitał stałyCo najmniej 500.000 USD lub równowartość w walucie obcejMinisterstwo Przemysłu i Technologii
bNabycie nieruchomościNieruchomość gruntowa, na której ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym), albo na której znajduje się budynek; co najmniej 400.000 USD lub równowartość w walucie obcej; pod warunkiem wpisania do księgi wieczystej adnotacji o zakazie sprzedaży przez trzy lataMinisterstwo Środowiska, Urbanizacji i Zmian Klimatu
bUmowa przedwstępna sprzedaży nieruchomościNieruchomość, na której ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym); co najmniej 400.000 USD lub równowartość w walucie obcej wpłacona z góry oraz umowa przedwstępna sprzedaży sporządzona u notariusza, pod warunkiem wpisania do księgi wieczystej adnotacji o zobowiązaniu do niedokonywania przeniesienia ani wykreślenia przez trzy lataMinisterstwo Środowiska, Urbanizacji i Zmian Klimatu
cZatrudnienieZatrudnienie co najmniej 50 osóbMinisterstwo Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
çDepozyt bankowyCo najmniej 500.000 USD lub równowartość w walucie obcej, zdeponowane w bankach działających w Turcji, pod warunkiem utrzymywania przez trzy lataAgencja Regulacji i Nadzoru Bankowego
dPaństwowe instrumenty dłużneCo najmniej 500.000 USD lub równowartość w walucie obcej, pod warunkiem utrzymywania przez trzy lataMinisterstwo Skarbu i Finansów
eJednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnymCo najmniej 500.000 USD lub równowartość w walucie obcej w jednostkach uczestnictwa funduszu inwestycyjnego nieruchomości lub funduszu venture capital, pod warunkiem utrzymywania przez co najmniej trzy lataRada Rynków Kapitałowych
fIndywidualny system emerytalnyCo najmniej 500.000 USD lub równowartość w walucie obcej tytułem składek, pod warunkiem utrzymywania środków w funduszach określonych przez instytucję oraz pozostawania w systemie przez trzy lataAgencja Nadzoru Ubezpieczeń i Prywatnych Emerytur

Terminy w tabeli: odrębna własność lokalu w prawie tureckim to własność samodzielnego lokalu, takiego jak mieszkanie czy sklep, w ukończonym budynku. Kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym) to prawo ustanawiane na gruncie dla samodzielnych lokali w budynku, który jest w budowie lub ma zostać zbudowany (turecka ustawa o odrębnej własności lokali, art. 1, art. 2). Adnotacja to zapis dokonywany w akcie własności (tapu). Wykreślenie to usunięcie wpisu z aktu własności (tapu).

Zgodnie z tabelą trzyletni okres występuje w pięciu z siedmiu ścieżek: nieruchomość, depozyt, państwowe instrumenty dłużne, fundusz inwestycyjny i indywidualny system emerytalny. W przypadku ścieżki inwestycji w kapitał stały i ścieżki zatrudnienia rozporządzenie nie przewiduje takiego okresu. Okres jest związany z samą inwestycją: adnotacja w akcie własności (tapu), utrzymywanie środków lub pozostawanie w systemie. Rozporządzenie przewiduje również możliwość przejścia między rodzajami inwestycji w celu ukończenia wskazanego okresu (m. 20/8).

Co zmieniło się w ścieżce nieruchomości w 2023?

Decyzja Prezydenta Republiki Turcji z dnia 11 grudnia 2023, numer 7938 (Dziennik Urzędowy Republiki Turcji z 12 grudnia 2023; weszła w życie w dniu publikacji), zmieniła w ścieżce nabycia nieruchomości sformułowanie „nieruchomość w wysokości waluty obcej” na „nieruchomość w wysokości waluty obcej o statusie gruntu, na którym ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym), albo na którym znajduje się budynek”.

Oznacza to, że nie każda nieruchomość nadaje się już do tej ścieżki. W ścieżce nabycia nieruchomość musi spełniać jeden z następujących warunków:

  • ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim,
  • ustanowiono kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym), albo
  • w akcie własności (tapu) oznaczona jako grunt i na której znajduje się budynek.

W przypadku przyrzeczenia sprzedaży rozporządzenie wymienia wyłącznie nieruchomość, na której ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym).

Grunt, na którym nie znajduje się budynek i na którym nie ustanowiono kat irtifakı, nie wchodzi w zakres tej definicji. Nie wchodzi w nią również nieruchomość wpisana w akcie własności (tapu) z innym rodzajem statusu niż grunt (np. jako pole), na której nie ustanowiono odrębnej własności lokalu w prawie tureckim ani kat irtifakı. Również przy nabywaniu nieruchomości w Alanya to rozróżnienie od początku przesądza, czy inwestycja kwalifikuje się do tej ścieżki.

Ustanowienie kat irtifakı omówiono na stronie umowa o roboty budowlane w zamian za udziały w gruncie, formę przyrzeczenia sprzedaży na stronie umowa przyrzeczenia sprzedaży, a ogólne zasady nabycia nieruchomości na stronie Prawo najmu i nieruchomości.

Jak używa się waluty obcej, według jakiego kursu oblicza się kwotę?

Rozporządzenie ustanawia wymóg proceduralny dla inwestycji dokonywanych w walucie obcej. W ścieżkach dotyczących nieruchomości, depozytu, państwowych instrumentów dłużnych, funduszu inwestycyjnego i indywidualnego systemu emerytalnego kwoty waluty obcej są przed dokonaniem czynności sprzedawane bankowi prowadzącemu działalność w Turcji, a następnie przez ten bank Centralnemu Bankowi Republiki Turcji (rozporządzenie m.20/10). Uzyskane ze sprzedaży liry tureckie są utrzymywane przez trzy lata: w ścieżce depozytu – w depozycie w lirach tureckich, w ścieżce państwowych instrumentów dłużnych – w państwowych instrumentach dłużnych denominowanych w lirach tureckich, a w ścieżce indywidualnego systemu emerytalnego – w odpowiednich funduszach. Zasady wykonawcze określa Centralny Bank Republiki Turcji.

Oznacza to, że waluta obca jest przed czynnością przeliczana na liry tureckie; płatność należy zaplanować zgodnie z tym wymogiem.

Przy ustalaniu wartości pieniężnych podstawę stanowi efektywny kurs sprzedaży walut oraz/lub kurs krzyżowy Centralnego Banku Republiki Turcji z dnia ustalenia (rozporządzenie m.20/6). Procedurę i zasady dokonywania ustalenia określa instytucja dokonująca ustalenia (m.20/9).

Gdzie składa się wniosek, jak przebiega procedura?

Wnioski o obywatelstwo składa się do urzędu gubernatora miejsca zamieszkania w kraju, a za granicą do przedstawicielstw dyplomatycznych Turcji (ambasada, konsulat generalny lub konsulat). Wniosek można złożyć osobiście lub na podstawie pełnomocnictwa dotyczącego wykonywania tego prawa (5901 m.37).

W ścieżce dotyczącej nieruchomości czynności w praktyce przebiegają w przybliżeniu w następującej kolejności:

  1. Nieruchomość musi spełniać wymogi rozporządzenia co do charakteru i kwoty; kwota waluty obcej musi zostać sprzedana bankowi w Turcji przed dokonaniem czynności (rozporządzenie m.20/2-b, m.20/10).
  2. Nabycie nieruchomości i wpisanie w akcie własności (tapu) adnotacji o zakazie sprzedaży przez trzy lata (m.20/2-b).
  3. Ustalenie inwestycji przez Ministerstwo Środowiska, Urbanizacji i Zmian Klimatu. Procedurę ustalenia określa ta instytucja (m.20/9). W praktyce na potrzeby tego ustalenia wydawany jest dokument zwany zaświadczeniem o zgodności, który potwierdza, że inwestycja spełnia warunki rozporządzenia.
  4. Dla inwestora zezwolenie na pobyt (6458 m.31/1-j). Ustawa definiuje osoby, które mogą nabyć obywatelstwo tą ścieżką, jako „osoby posiadające” to zezwolenie (5901 m.12/1-b).
  5. Wniosek o obywatelstwo. Akta sprawy o obywatelstwo w drodze nadzwyczajnej sporządza organ przyjmujący wniosek na pisemne polecenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (rozporządzenie m.20/3).
  6. Pod względem bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego żąda się przeprowadzenia badania archiwalnego przez Organizację Wywiadu Narodowego i Dyrekcję Generalną Policji (rozporządzenie m.35/2). Następnie wydawana jest decyzja Prezydenta albo wniosek zostaje odrzucony.

Decyzja wywołuje skutki od daty jej wydania i jest doręczana zainteresowanemu (5901 m.20/1, m.41). Turecka ustawa o obywatelstwie nie przewiduje terminu na wydanie decyzji.

Jakich dokumentów wymaga się w aktach wniosku?

Rozporządzenie wymienia zawartość akt (m.20/3):

  • formularz wniosku określający żądanie
  • paszport lub podobny dokument wskazujący, jakiego państwa obywatelem jest wnioskodawca (w przypadku bezpaństwowca, jeżeli możliwe jest uzyskanie – dokument potwierdzający ten status)
  • dokument stanu cywilnego; w przypadku osoby pozostającej w związku małżeńskim – akt małżeństwa, w przypadku osoby rozwiedzionej – akt rozwodu, w przypadku wdowy/wdowca – akt zgonu małżonka
  • akt urodzenia lub odpis wpisu w rejestrze stanu cywilnego wskazujące dane identyfikacyjne; w przypadku osoby pozostającej w związku małżeńskim – dokument potwierdzający więź rodzinną z małżonkiem i dziećmi
  • jeżeli występują krewni pierwszego lub drugiego stopnia będący obywatelami tureckimi – odpis wpisu w rejestrze stanu cywilnego ich dotyczący (dokument ten organ przyjmujący wniosek pobiera z systemu)
  • jeżeli data urodzenia nie zawiera miesiąca i dnia – dokument uzupełniający uzyskany od właściwych organów państwa pochodzenia; jeżeli również go nie ma – podpisane oświadczenie o wyrażeniu zgody na dokonanie czynności zgodnie z m.39 tureckiej ustawy o usługach ludności
  • potwierdzenie uiszczenia w kasie Ministerstwa Finansów opłaty za czynność z tytułu postępowania o obywatelstwo

Wystarczy, aby dokumenty uzyskane od organów zagranicznych, takie jak paszport, były przetłumaczone na język turecki i poświadczone przez notariusza (rozporządzenie m.67).

Kompletne akta przesyła się Ministerstwu Spraw Wewnętrznych w celu wydania decyzji (m.20/4). Wnioski objęte zakresem m.12/1-(b) ustawy (inwestorzy i posiadacze karty Turkuaz) oraz m.12/1-(c) ustawy (osoby, których nabycie obywatelstwa uważa się za konieczne) są, w przypadkach gdy uzna się to za konieczne, przyjmowane bezpośrednio przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (m.20/5).

Często zadawane pytania

Czy nabywając nieruchomość można zostać obywatelem tureckim?
Rozporządzenie wymienia to jako jeden z siedmiu rodzajów inwestycji: nabycie nieruchomości gruntowej o wartości co najmniej 400.000 dolarów amerykańskich lub równowartości w walucie obcej, w której ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym), albo na której znajduje się budynek, z adnotacją o zakazie sprzedaży przez trzy lata; waluta obca jest przed dokonaniem czynności sprzedawana bankowi w Turcji (rozporządzenie m.20/2-b, m.20/10; według stanu na 4 listopada 2026). Umożliwia to złożenie wniosku; obywatelstwo nabywa się decyzją Prezydenta (5901 m.12/1).

Czy mogę nabyć pusty grunt?
Jeżeli nie ustanowiono kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym), nie. W ścieżce nabycia nieruchomości na gruncie musi znajdować się budynek albo na nieruchomości musi być ustanowiona odrębna własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym) (rozporządzenie m.20/2-b).

Jeśli przeniesienie własności aktu własności (tapu) jeszcze nie nastąpiło, czy można to zrobić na podstawie umowy przedwstępnej sprzedaży?
Rozporządzenie wymienia umowę przedwstępną sprzedaży odrębnie (m.20/2-b), ale wyłącznie dla nieruchomości, dla której ustanowiono odrębną własność lokalu w prawie tureckim lub kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym); warunki przedstawiono w tabeli. W projekcie, w którym kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym) nie została ustanowiona, z tej drogi skorzystać nie można.

Czy mogę natychmiast sprzedać nieruchomość?
Nie. Wpis do księgi wieczystej adnotacji o zakazie sprzedaży przez trzy lata jest obowiązkowy (rozporządzenie m.20/2-b). Rozporządzenie przewiduje, że w celu uzupełnienia okresu możliwe jest przechodzenie między rodzajami inwestycji (m.20/8); sposób jego stosowania zależy od procedur i zasad odpowiednich instytucji. Rozporządzenie nie reguluje odrębnie wpływu zbycia nieruchomości przed upływem okresu adnotacji na obywatelstwo.

Czy obywatelstwo zostanie nabyte automatycznie po spełnieniu warunków?
Nie. Obywatelstwo nabywa się decyzją Prezydenta i wymagany jest brak przeszkód z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego i porządku publicznego (5901 m.12). Spełnienie warunków nie daje prawa bezwarunkowego (5901 m.10/1).

Czy moja rodzina również zostanie obywatelami?
Przepis ustawy wymienia także cudzoziemskiego małżonka inwestora oraz jego i małżonka małoletnie lub pozostające na utrzymaniu cudzoziemskie dzieci (5901 m.12/1-b). Członkowie rodziny nie stają się jednak obywatelami automatycznie. Nabycie obywatelstwa nie wpływa na obywatelstwo małżonka (5901 m.20/2); małżonek, jako odrębnie wymieniony w przepisie ustawy, może ubiegać się o obywatelstwo tą drogą. Dzieci, nad którymi wnioskodawca sprawuje władzę rodzicielską, nabywają obywatelstwo za zgodą drugiego małżonka niebędącego obywatelem tureckim; w razie braku zgody postępowanie prowadzi się według orzeczenia sądu państwa miejsca zwykłego pobytu (5901 m.20/2; rozporządzenie m.37). Zgody udziela się w obecności notariusza lub funkcjonariusza organu przyjmującego wniosek (rozporządzenie m.68).

Zasadą jest, że dzieci podlegają rozpatrzeniu wraz z matką lub ojcem (rozporządzenie m.37). Jeżeli dziecko nierozpatrywane wraz z rodzicem złoży wniosek po osiągnięciu pełnoletności, stosuje się do niego nie drogę inwestycyjną, lecz zasady drogi ogólnej, która wymaga m.in. nieprzerwanego pięcioletniego pobytu w Turcji (5901 m.20/3, m.11). Jeżeli decyzja o obywatelstwie zostanie unieważniona, unieważnienie stosuje się również do małżonka i dzieci, którzy nabyli obywatelstwo w związku z tą osobą (5901 m.32).

Co mogę zrobić, jeśli mój wniosek zostanie odrzucony?
Termin na złożenie skargi na czynności administracyjne, o ile ustawa szczególna nie przewiduje innego terminu, rozpoczyna bieg od dnia następującego po dniu pisemnego zawiadomienia i wynosi sześćdziesiąt dni (turecka ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 7). W tym terminie można również zwrócić się o uchylenie czynności do organu wyższego stopnia, a jeżeli takiego organu nie ma, do organu, który jej dokonał; takie odwołanie wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi (art. 11). To, do którego sądu należy wnieść skargę, zależy od tego, który organ wydał decyzję odmowną. Osoba, której wniosek odrzucono, może złożyć go ponownie; w takim przypadku zakładana jest nowa sprawa (rozporządzenie, art. 73).

Czy kwoty inwestycji ulegają zmianie?
Tak. Kwoty te są określone nie w ustawie, lecz w rozporządzeniu i mogą zostać zmienione decyzją Prezydenta. Na przykład kwota dotycząca drogi nabycia nieruchomości została podwyższona z 250.000 do 400.000 dolarów amerykańskich decyzją Prezydenta nr 5554 opublikowaną w Dzienniku Urzędowym z dnia 13 maja 2022; zmiana ta weszła w życie 13 czerwca 2022. Liczby na tej stronie pochodzą z tekstu obowiązującego na dzień 4 listopada 2026.

Podstawa prawna

Ustawa o obywatelstwie tureckim nr 5901 — art. 3, art. 10, art. 11, art. 12 (nabycie w trybie wyjątkowym), art. 20 (małżonek i dzieci), art. 31–32 (unieważnienie), art. 37 (organ właściwy do przyjęcia wniosku), art. 41 (doręczenia) — mevzuat.gov.tr

Ustawa o cudzoziemcach i ochronie międzynarodowej nr 6458 — art. 31 (krótkoterminowe zezwolenie na pobyt; osoby zamierzające dokonać inwestycji oraz jego okres) — mevzuat.gov.tr

Rozporządzenie w sprawie stosowania ustawy o obywatelstwie tureckim — art. 20 (rodzaje inwestycji, kwoty, dokumenty, sprzedaż walut obcych), art. 35, art. 37, art. 67–68, art. 73 — mevzuat.gov.tr

Turecka ustawa o odrębnej własności lokali nr 634 — art. 1–2 (odrębna własność lokalu w prawie tureckim i kat irtifakı (służebność budowlana na budynku jeszcze nieukończonym)) — mevzuat.gov.tr

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nr 2577 — art. 7 (termin do wniesienia skargi), art. 11 (odwołanie do organów wyższego stopnia) — mevzuat.gov.tr

Powiązane strony

Niniejszy tekst ma charakter ogólnej informacji prawnej, nie stanowi opinii prawnej. Ponieważ okoliczności każdej sprawy są różne, w konkretnej sytuacji zaleca się uzyskanie pomocy prawnej od adwokata.

WhatsApp Zadzwoń