Reddi miras (verwerping van de nalatenschap) is de verklaring die een erfgenaam aan de Turkse civiele vrederechtbank aflegt om niet aansprakelijk te zijn voor de schulden van de erflater. Het is geen rechtszaak en er is geen wederpartij; de wet beschouwt dit als een zaak van oneigenlijke rechtspraak (HMK m.382). De termijn voor verwerping van de nalatenschap is drie maanden en loopt niet vanaf de datum van overlijden, maar vanaf de datum waarop de erfgenaam het overlijden heeft vernomen (TMK m.606). De verklaring moet onvoorwaardelijk en zonder voorbehoud zijn — een gedeeltelijke verwerping zoals “ik verwerp alleen de schulden” heeft geen gevolg. Wordt de termijn overschreden, dan is de nalatenschap onvoorwaardelijk en zonder voorbehoud verkregen (TMK m.610).
de overige mogelijkheden van de erfgenaam — officiële boedelbeschrijving, aanvaarding volgens de boedelbeschrijving, officiële vereffening — en de aansprakelijkheid van de erfgenaam die niet verwerpt, worden toegelicht op de pagina Erfrecht. Dit artikel behandelt de verwerping zelf, de werking van de termijn en de resterende aansprakelijkheid van de erfgenaam die verwerpt.
Wanneer begint en eindigt de termijn voor reddi miras?
De termijn loopt voor elke erfgenaam afzonderlijk en het aanvangsmoment verschilt per persoon (TMK m.606):
- Wettelijke erfgenamen: vanaf de datum waarop zij het overlijden hebben vernomen, tenzij wordt bewezen dat zij later van hun erfgenaamschap op de hoogte zijn geraakt. Een erfgenaam die stelt het later te hebben vernomen, moet dit bewijzen.
- Erfgenamen aangewezen bij testament: vanaf de datum waarop de beschikking hun officieel is medegedeeld.
- Indien als beschermende maatregel de boedelbeschrijving is opgemaakt: vanaf de mededeling door de Turkse civiele vrederechter dat de boedelbeschrijving is beëindigd (TMK m.607). Deze mededeling doet de termijn van alle erfgenamen opnieuw aanvangen.
De berekening van de termijn geschiedt volgens het Turkse Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Een termijn die in maanden is bepaald, eindigt op het tijdstip waarop de overeenkomstige dag van de begindag ten einde is; ontbreekt die overeenkomstige dag in die maand, dan eindigt de termijn op de laatste dag van de maand (HMK m.92). Valt de laatste dag op een officiële feestdag, dan verstrijkt de termijn aan het einde van de werktijd van de eerste werkdag (HMK m.93). Door de wet bepaalde termijnen zijn onverkort (HMK m.94).
Er bestaan twee mogelijkheden met betrekking tot de termijn. Bij de eerste heeft de rechter geen beoordelingsvrijheid: indien een van de erfgenamen of een van de betrokkenen binnen een maand vanaf de datum van overlijden verzoekt om de boedelbeschrijving op te maken (boedelbeschrijving), beslist de Turkse vrederechter daartoe (TMK m.590) en vangt de termijn van drie maanden voor verwerping aan met de mededeling door de Turkse vrederechter dat de beschrijving is beëindigd (TMK m.607). Let op: de termijn wordt niet verkort, alleen het aanvangsmoment verschuift naar deze mededeling — na de mededeling geldt opnieuw een termijn van drie maanden. De tweede mogelijkheid is afhankelijk van de beoordelingsvrijheid van de rechter: bij het bestaan van gewichtige redenen kan de Turkse vrederechter de termijn verlengen of een nieuwe termijn toekennen (TMK m.615).
Daarnaast kan de erfgenaam binnen een maand verzoeken om de resmî defter van de nalatenschap op te maken (TMK m.619 e.v.). Dit is een andere rechtsfiguur en beperkt de aansprakelijkheid tot de in de boedelbeschrijving opgenomen schulden (TMK m.628); de details staan op de pagina erfrecht.
Waar, hoe en wie dient het verzoek in?
De bevoegde rechterlijke instantie is de Turkse civiele vrederechtbank (HMK m.383). De relatief bevoegde rechter is echter — anders dan de meeste bronnen schrijven — niet noodzakelijk die van de laatste woonplaats van de erflater: bij zaken van oneigenlijke rechtspraak is bevoegd de rechter van de woonplaats van de verzoeker of van een van de betrokkenen (HMK m.384). Een erfgenaam die in een andere stad of in het buitenland woont, kan zich wenden tot de rechter van zijn eigen woonplaats. Zo kan een erfgenaam die in Alanya woont, zich tot de Turkse civiele vrederechtbank van Alanya wenden, ook al is de erflater in een andere provincie overleden. De laatste woonplaats van de erflater is alleen van belang voor de registratie: een tijdig afgelegde verklaring van verwerping wordt door de Turkse vrederechter van de plaats waar de nalatenschap is opengevallen in een speciaal register ingeschreven (TMK m.609).
De verklaring kan mondeling of schriftelijk worden afgelegd; de rechter legt haar vast in een proces-verbaal en aan de erfgenaam die daarom verzoekt wordt een document verstrekt waaruit de verwerping blijkt (TMK m.609). Omdat bij oneigenlijke rechtspraak het beginsel van ambtshalve onderzoek geldt (HMK m.385), hoeft de verklaring van erfrecht niet vooraf te zijn verkregen. Wordt het verzoek afgewezen, dan kan binnen twee weken na kennisneming van de beslissing hoger beroep bij het regionaal hof van beroep worden ingesteld (HMK m.387).
De erfgenaam kan zelf verschijnen of door een gevolmachtigde optreden. Wordt door een gevolmachtigde opgetreden, dan moet de bevoegdheid tot verwerping van de nalatenschap uitdrukkelijk in de volmacht zijn opgenomen; een algemene procesvolmacht wordt niet voldoende geacht. Bij het verkrijgen van een volmacht bij de notaris moet deze bevoegdheid afzonderlijk worden verzocht. Elke erfgenaam legt de verklaring in eigen naam af; ook wanneer meerdere erfgenamen met dezelfde advocaat optreden, moet ieder van hen deze bevoegdheid afzonderlijk verlenen.
Bij verwerping namens een minderjarige erfgenaam geldt een tweeledig onderscheid. Staat het kind onder het ouderlijk gezag — het gewone geval — dan vallen aangelegenheden die afhankelijk zijn van de toestemming van de voogdijautoriteiten buiten de vertegenwoordiging in het ouderlijk gezag (TMK m.342); een afzonderlijke rechterlijke toestemming is niet vereist. Staat het kind niet onder ouderlijk gezag, dan wordt het onder voogdij geplaatst (TMK m.404) en vereist de verwerping van de nalatenschap na de toestemming van de voogdijautoriteit ook de toestemming van de toezichthoudende autoriteit (TMK m.463). De voogdijautoriteit is de Turkse civiele vrederechtbank en de toezichthoudende autoriteit is de civiele rechtbank van eerste aanleg (TMK m.397).
Naar wie gaat het aandeel na verwerping?
de verwerping van de nalatenschap, maar schuift deze door naar de volgende — en de volgende is vaak niet degene die men denkt.
Verwerpt een van de wettelijke erfgenamen, dan gaat zijn aandeel over op de rechthebbenden alsof hij op het tijdstip van het openvallen van de nalatenschap niet meer in leven was (TMK m.611). In de neergaande lijn geldt plaatsvervulling: het kind dat vóór de erflater is overleden, wordt vervangen door zijn eigen afstammelingen (TMK m.495). Beide samen leiden tot het meest voorkomende gevolg — het aandeel van het verwerpende kind gaat over op zijn eigen kinderen. Deze zijn vaak minderjarig en ook namens hen moet afzonderlijk een verklaring worden afgelegd.
Overige gevallen:
- Verwerpt de gehele neergaande lijn, dan gaat het aandeel over op de langstlevende echtgenoot (TMK m.613).
- Verwerpt de gehele groep van naaste wettelijke erfgenamen, dan gaat de nalatenschap niet van rechtswege over op de volgende erfgenamengroep; de nalatenschap wordt door de Turkse vrederechter vereffend volgens de bepalingen inzake faillissement (TMK m.612). Blijft na de vereffening een overschot over, dan wordt dit aan de rechthebbenden gegeven alsof zij niet hadden verworpen.
- Indien de erfgenamen dit wensen, wordt vóór de vereffening aan de na hen komende personen gevraagd of zij de nalatenschap al dan niet aanvaarden. Hun termijn is niet drie maanden maar één maand, en ditmaal geldt zwijgen als verwerping (TMK m.614) — het omgekeerde van de hoofdregel.
- Gaat de nalatenschap over op personen die eerder geen erfgenaam waren, dan begint hun termijn van drie maanden op de datum waarop zij hebben vernomen dat de vorige erfgenamen hebben verworpen (TMK m.608).
Gevallen waarin u ondanks verwerping aansprakelijk kunt blijven
Erfgenamen die de nalatenschap verwerpen van een erflater die niet in staat was tot betaling, zijn tegenover diens schuldeisers aansprakelijk tot het bedrag van de waarden die zij binnen de vijf jaar vóór zijn overlijden van hem hebben ontvangen en bij de verdeling van de nalatenschap moeten inbrengen (TMK m.618). Dit “inbrengen” betreft de rechtsfiguur inbreng tussen erfgenamen (TMK m.669 e.v.). Gewone kosten van opvoeding en onderwijs en de volgens gewoonte gegeven bruidsschat vallen hierbuiten; te goeder trouw zijnde erfgenamen zijn slechts aansprakelijk tot het bedrag van hun verrijking op het tijdstip van teruggave.
Er bestaat ook een risico in omgekeerde richting. Verwerpt een erfgenaam wiens eigen vermogen onvoldoende is voor zijn schuld, met het doel zijn schuldeisers te benadelen, dan kunnen zijn schuldeisers of het faillissementsadministratie indien hun geen voldoende zekerheid wordt verschaft binnen zes maanden vanaf de datum van verwerping een vordering tot vernietiging van de verwerping instellen. Wordt tot vernietiging besloten, dan wordt de nalatenschap officiële vereffening (TMK m.617).
het recht van verwerping kan ook vóór het verstrijken van de termijn verloren gaan: het zich in de nalatenschap mengen in de hoedanigheid van erfgenaam, het treden buiten wat voor het gewone beheer of de uitoefening van de zaken van de erflater noodzakelijk is, het verbergen of zich toe-eigenen van goederen van de nalatenschap doet het recht van verwerping vervallen (TMK m.610). De details van deze gedragingen en de mogelijkheden naast verwerping, zoals de officiële boedelbeschrijving en aanvaarding volgens de boedelbeschrijving, staan op de pagina erfrecht.
Veelgestelde vragen
Wat is verwerping van de nalatenschap, is het een rechtszaak?
Het is de verklaring waarmee de erfgenaam meedeelt de nalatenschap niet te aanvaarden. Het is geen rechtszaak, maar een zaak van oneigenlijke rechtspraak (HMK m.382); er is geen wederpartij.
Waar dient men een verzoek tot verwerping van de nalatenschap in?
Bij de Turkse civiele vrederechtbank (HMK m.383). Bij oneigenlijke rechtspraak is bevoegd de rechter van de woonplaats van de verzoeker of van een van de betrokkenen (HMK m.384); een erfgenaam die in Alanya woont, kan zich tot de Turkse civiele vrederechtbank van Alanya wenden.
Moet aan een advocaat een bijzondere bevoegdheid worden verleend voor verwerping van de nalatenschap?
Ja. In de volmacht moet de bevoegdheid tot verwerping van de nalatenschap uitdrukkelijk zijn vermeld; een algemene procesvolmacht wordt niet voldoende geacht. Bij het verkrijgen van een volmacht bij de notaris moet deze bevoegdheid afzonderlijk worden verzocht.
Ik heb de termijn voor verwerping van de nalatenschap gemist, wat kan ik doen?
De termijn is onverkort (HMK m.94) en indien verstreken is de nalatenschap verkregen. Indien echter op de datum van overlijden de betalingsonmacht van de erflater duidelijk vaststond of officieel was vastgesteld, wordt de nalatenschap van rechtswege als verworpen beschouwd (TMK m.605); dit geval is niet aan een termijn gebonden. In de praktijk wordt dit wel hükmen ret (verwerping van rechtswege) genoemd.
Kan ik na verwerping van de nalatenschap daarvan afzien?
In de regel niet: de verklaring van verwerping heeft gevolg zodra zij de rechtbank bereikt en de erfgenaam kan daar alleen niet op terugkomen.
De erflater heeft geen schulden, maar ik ben niet zeker, wat moet ik doen?
U kunt binnen een maand vanaf het overlijden verzoeken om de resmî defter van de nalatenschap op te maken (TMK m.619). Nadat de defter is voltooid en de onderzoeksperiode is verstreken, verklaart u binnen de door de rechtbank verleende termijn dat u de nalatenschap verwerpt, volgens de boedelbeschrijving aanvaardt of onvoorwaardelijk en zonder voorbehoud aanvaardt (TMK m.626–627). Bij aanvaarding volgens de boedelbeschrijving bent u slechts aansprakelijk voor de in de boedelbeschrijving opgenomen schulden (TMK m.628).
Wat gebeurt er met het recht van een erfgenaam die overlijdt zonder de nalatenschap te hebben verworpen?
het recht van verwerping gaat over op zijn eigen erfgenamen; de termijn begint op de datum waarop zij hebben vernomen dat de nalatenschap op hun eigen erflater is overgegaan (TMK m.608).
Toepasselijke wetgeving
Turks Burgerlijk Wetboek nr. 4721 — m.342 (vertegenwoordiging in het ouderlijk gezag), m.397 (voogdij- en toezichthoudende autoriteit), m.404 (plaatsing onder voogdij), m.463 (handelingen waarvoor toestemming vereist is), m.495 (plaatsvervulling in de neergaande lijn), m.589–590 (opmaken van de defter als beschermende maatregel), m.605 (recht van verwerping, verwerping van rechtswege), m.606–607 (termijn), m.608 (overgang van het recht van verwerping), m.609 (vorm van de verwerping), m.610 (verval van het recht van verwerping), m.611 (overgang van het aandeel), m.612–614 (verwerping door allen), m.615 (termijnverlenging), m.617 (bescherming van schuldeisers), m.618 (aansprakelijkheid bij verwerping), m.619–628 (opmaken van de officiële boedelbeschrijving), m.669 e.v. (denkleştirme) — mevzuat.gov.tr
Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering nr. 6100 — m.92–94 (termijnberekening), m.382 (zaken van oneigenlijke rechtspraak), m.383 (absolute bevoegdheid), m.384 (relatieve bevoegdheid), m.385 (ambtshalve onderzoek), m.387 (hoger beroep bij het regionaal hof van beroep) — mevzuat.gov.tr
Gerelateerde pagina’s
- Erfrecht — bovenliggende pagina: mogelijkheden, resmî defter, deftere göre kabul
- Hoe wordt de legitieme portie naar Turks recht berekend?
Dit artikel strekt tot algemene juridische informatieverstrekking. Aangezien de omstandigheden van elk geval, de erfgenaamstructuur en de toepasselijke termijnen verschillen, wordt aangeraden voor uw concrete situatie juridische bijstand van uw advocaat te verkrijgen.