Anam vəfat edib, atam yenidən evlənib; anamdan qalan miras nə olacaq? Qısa cavabı qanun verir və bu, çoxlarının qorxduğu istiqamətdə deyil: atanızın sonradan evləndiyi şəxs ananızın varisi deyil.
Vərəsəlik qaydasının tamamı, zümrələr və nisbətlər Vərəsəlik hüququ səhifəsində izah olunur. Bu yazı yenidən evlənmənin nəyi dəyişdiyini araşdırır.
Anam vəfat etdi, atam evləndi: miras nə olacaq? Qısa cavab
- Ananızın mirası onun vəfat etdiyi anda açıldı və varisləri həmin anda müəyyən edildi. Varislər mirası miras qoyanın ölümü ilə bütöv halda qanun üzrə əldə edirlər.
- Atanızın sonradan evləndiyi şəxs ananızın varisi deyil. Qanun həyat yoldaşıın payını “sağ qalan həyat yoldaşı” statusuna bağlayır; həmin şəxs ananızın vəfatı anında onun həyat yoldaşıı deyildi.
- Atanızın ananızdan aldığı pay yeni nikahında qayda olaraq şəxsi maldır. Yeni həyat yoldaşı bu malın mülkiyyətindən pay tələb edə bilməz — lakin malın qorunmasına və ya yaxşılaşdırılmasına töhfə veribsə, dəyər artımı payı tələb edə bilər.
- Atanız vəfat etdikdə yeni həyat yoldaşıı ona varis olur və ananızdan gələn pay da onun miras kütləsinin hissəsi kimi bölüşdürülür.
- Gözləmək məcburiyyətində deyilsiniz. Varislərdən hər biri, birgəliyi davam etdirməyə borclu olmadıqca istənilən vaxt bölüşmə tələb edə bilər.
Ananızın mirası nə vaxt və kimə keçdi?
Miras miras qoyanın ölümü ilə açılır (TMK m.575) və varislər mirası miras qoyanın ölümü ilə bütöv halda, qanun üzrə əldə edirlər (TMK m.599). Varis ola bilmək üçün ölüm anında mirasa layiqli sağ olmaq şərtdir (TMK m.580).
Ananızın vəfatı anında varisləri kimlər idi? Birinci dərəcə varislər altsoydur və uşaqlar bərabər şəkildə varisdir (TMK m.495). Sağ qalan həyat yoldaşı — yəni atanız — altsoyla birlikdə varis olduğu üçün mirasın dörddə birini alır (TMK m.499/1); qalan dörddə üç uşaqlar arasında bərabər bölünür. Bu nisbətlər aşağıda izah olunan ər-arvadın əmlak rejiminin ləğvindən sonra qalan miras kütləsi üzrə hesablanır.
Bölüşməyə qədər paylarınız ayrı-ayrı durmur. Birdən çox varis olduqda, mirasın keçməsi ilə birlikdə bölüşməyə qədər varislər arasında miras kütləsindəki bütün hüquq və borcları əhatə edən birgəlik yaranır; varislər miras kütləsinə elbirliği mülkiyeti (payları müəyyən edilməmiş birgə mülkiyyət) ilə sahib olur və miras kütləsinə aid bütün hüquqlar üzərində birlikdə sərəncam verirlər (TMK m.640). Praktiki nəticəsi belədir: atanız bölüşmə aparılmadan miras kütləsinin malı üzərində təkbaşına sərəncam verə bilməz.
Nisbətlərin zümrələr üzrə tam cədvəli Vərəsəlik hüququ səhifəsindədir.
Atanızın yenidən evlənməsi payları dəyişirmi?
Xeyr. Paylar ananızın vəfat etdiyi anda müəyyən edildi. Qanun həyat yoldaşıın payını “sağ qalan həyat yoldaşı” statusuna bağlayıb (TMK m.499); atanızın sonrakı həyat yoldaşıı ananızın vəfatı anında onun həyat yoldaşıı olmadığı üçün ananızın miras kütləsində varis deyil. Yeni nikah nə sizin payınızı azaldır, nə də həmin şəxsə ananızın əmlakı üzərində miras hüququ yaradır.
Dəyişən yalnız budur: atanızın ananızdan aldığı dörddə bir pay artıq onun əmlakındadır və atanız vəfat etdikdə öz miras kütləsinin hissəsi kimi bölüşdürülür.
Sağ qalan həyat yoldaşıın miras payı: atanızın yeni həyat yoldaşıı nə alır?
Atanız vəfat etdikdə sağ qalan həyat yoldaşıı onun altsoyu ilə birlikdə varis olur və mirasın dörddə birini alır (TMK m.499/1). Qalan dörddə üç atanızın uşaqları arasında bərabər bölünür. Burada “ögey” olmağın heç bir təsiri yoxdur; həyat yoldaşıın payı nikah bağından doğur və nisbət zümrəyə görə müəyyən edilir.
Üç məqam təcrübədə tez-tez qarışdırılır.
Miras yolu ilə gələn mal şəxsi maldır. Qanun rejimin başlanğıcında həyat yoldaşıdan birinə məxsus olan və ya həyat yoldaşıdan birinin sonradan miras yolu ilə və ya hər hansı şəkildə əvəzsiz əldə etmə yolu ilə əldə etdiyi əmlak dəyərlərini şəxsi mal sayır; şəxsi malları əvəz edən dəyərlər də şəxsi maldır (TMK m.220). Yəni atanızın ananızdan aldığı pay yeni nikahında əldə edilmiş mal deyil və yeni həyat yoldaşı bu malın mülkiyyətindən pay tələb edə bilməz.
Lakin “heç bir alacaq yaranmır” demək səhv olar. Ər-arvaddan biri digərinə məxsus malın əldə edilməsinə, yaxşılaşdırılmasına və ya qorunmasına heç və ya lazımi qarşılıq almadan töhfə veribsə, ləğv zamanı bu malda yaranan dəyər artımı üçün töhfəsi nisbətində alacaq hüququna malik olur (TMK m.227). Şəxsi malların gəlirləri də əldə edilmiş mallara daxildir (TMK m.219). Bundan başqa, həyat yoldaşıdan birinin bütün malları, əksi sübut edilməyincə əldə edilmiş mal sayılır (TMK m.222); şəxsi mal olduğunu irəli sürən tərəf bunu sübut etməlidir.
Mal rejimi müqaviləsi mirasda məcburi payınıza xələl gətirə bilməz. Qalıq dəyərə qatılmada mal rejimi müqaviləsi ilə başqa əsas qəbul edilə bilər; lakin bu cür razılaşmalar həyat yoldaşıın ortaq olmayan uşaqlarının və onların altsoyunun mirasda məcburi paylarına xələl gətirə bilməz (TMK m.237). Müddəa yalnız artıq dəyərə qatılma ilə bağlı razılaşmaları əhatə edir və hər iki həyat yoldaşıın ortaq olmayan uşaqlarını qoruyur.
Əvvəlcə ər-arvadın əmlak rejiminin ləğvi, sonra miras
Bu, məsələnin ən çox atlanan tərəfidir. Ər-arvaddan biri vəfat etdikdə iki ayrı hesab aparılır və ardıcıllıq vacibdir.
Ər-arvad arasında əldə edilmiş mallara qatılma rejiminin tətbiqi əsasdır (TMK m.202) və mal rejimi həyat yoldaşıdan birinin ölümü ilə sona çatır (TMK m.225). Əvvəlcə bu rejim ləğv edilir.
Nikah tarixi burada həlledicidir. Türkiyə Mülki Məcəlləsi 1 yanvar 2002 tarixində qüvvəyə minib. Bu tarixdən əvvəl evlənmiş həyat yoldaşı arasında o tarixə qədər tabe olduqları mal rejimi davam edir; həyat yoldaşı bir il ərzində başqa rejim seçmədilərsə, bu tarixdən qüvvədə olmaqla qanuni mal rejimini seçmiş sayılırlar (4722 saylı Qanun m.10). Yəni 2002 tarixindən əvvəl bağlanmış nikahda qatılma alacağı qayda olaraq 2002 tarixindən sonrakı dövrü əhatə edir.
Ləğvdə əldə edilmiş mallar ilə şəxsi mallar ayrılır. Əldə edilmiş mal hər həyat yoldaşıın rejim müddətində qarşılığını verərək əldə etdiyi dəyərlərdir: əməyinin qarşılığı olan əldə etmələr, sosial təminat ödənişləri, əmək qabiliyyətinin itirilməsi kompensasiyaları, şəxsi malların gəlirləri və əldə edilmiş malları əvəz edən dəyərlər (TMK m.219). Şəxsi mal isə həyat yoldaşıdan birinin yalnız şəxsi istifadəsinə yarayan əşya, rejimin başlanğıcında həyat yoldaşıa məxsus olan və ya sonradan miras ya da əvəzsiz əldə etmə yolu ilə əldə edilən dəyərlər, mənəvi zərərin ödənilməsi alacaqları və şəxsi malları əvəz edən dəyərlərdir (TMK m.220).
Əmlakın gizlədilməsi ehtimalı qanunda ayrıca tənzimlənmişdir: əmlak rejimi sona çatmazdan əvvəlki bir il ərzində digər həyat yoldaşıın razılığı olmadan edilən qarşılıqsız qazandırmalar, həmçinin rejim dövründə digər həyat yoldaşıın iştirak alacağını azaltmaq məqsədi ilə edilən keçirmələr, əldə edilmiş mallara dəyər kimi əlavə olunur (TMK m.229).
Qalıq dəyər əlavə olunmadan və bərabərləşdirmədən əldə edilən məbləğlər də daxil olmaqla, hər həyat yoldaşıın əldə edilmiş mallarının ümumi dəyərindən bu mallara dair borclar çıxıldıqdan sonra qalan məbləğdir (TMK m.231). Hər həyat yoldaşı və ya onun varisləri digər həyat yoldaşıa aid artıq dəyərin yarısı üzərində hüquq sahibi olur və alacaqlar hesablaşdırılır (TMK m.236).
Bu, ananızın varisləri kimi sizin də xeyrinizə işləyə bilər: əgər atanızın artıq dəyəri ananızınkından böyükdürsə, ananızın varisləri onun üzərində hüquq sahibidir. İştirak alacağı miras payı deyil, əmlak rejimindən doğan ayrı bir alacaqdır.
Bu alacaq haradan tələb edilir?
Ər-arvadın əmlak rejiminin ləğvi ilə bağlı işlərdə, əgər rejim ölümlə sona çatmışsa, mərhumun son yaşayış yeri məhkəməsi səlahiyyətlidir (TMK m.214/1) — atanızın bugünkü ünvanı deyil.
Borclu həyat yoldaşıın əmlakı və ya miras kütləsi iştirak alacağını ödəmirsə, alacaqlı həyat yoldaşı və ya onun varisləri əldə edilmiş mallarda nəzərə alınmalı olan qarşılıqsız qazandırmaları bunlardan faydalanan üçüncü şəxslərdən tələb edə bilər. Bu iddia hüququ, hüquqların zədələndiyinin öyrənildiyi tarixdən başlayaraq bir il və hər halda əmlak rejiminin sona çatmasından beş il keçməklə düşür (TMK m.241).
Sağ qalan həyat yoldaşıın yaşayış yeri və ev əşyaları hüququ: ailə yaşayış yeri
Qanun sağ qalan həyat yoldaşıa birlikdə yaşadıqları yaşayış yeri baxımından iki ayrı yol nəzərdə tutmuşdur və hər ikisi fərqli mərhələlərə aiddir. Hər iki hüquq da mərhum həyat yoldaşıın sağ qalan həyat yoldaşıına aiddir; ananızın ölümü halında bu şəxs atanızdır.
Ər-arvadın əmlak rejiminin ləğvi zamanı. Sağ qalan həyat yoldaşı, əvvəlki həyat tərzini davam etdirə bilməsi üçün mərhum həyat yoldaşıına aid olub birlikdə yaşadıqları yaşayış yeri üzərində, iştirak alacağına məhsub edilməklə, yetərsə dəyər əlavə edilməklə intifa və ya oturma hüququ verilməsini tələb edə bilər; eyni şərtlərlə ev əşyaları üzərində mülkiyyət hüququ tələb edə bilər. Haqlı səbəblərin mövcudluğu halında, sağ qalan həyat yoldaşıın və ya mərhum həyat yoldaşıın qanuni varislərinin tələbi ilə intifa və ya oturma hüququ yerinə yaşayış yeri üzərində mülkiyyət hüququ verilə bilər. Əmlak rejimi müqaviləsi ilə qəbul edilən digər tənzimləmələr qorunur (TMK m.240).
Mirasın bölüşdürülməsi zamanı. Miras kütləsi malları arasında ev əşyaları və ya həyat yoldaşıın birlikdə yaşadıqları yaşayış yeri varsa, sağ qalan həyat yoldaşı bunlar üzərində miras hüququna məhsubən mülkiyyət hüququ verilməsini tələb edə bilər. Haqlı səbəblərin mövcudluğu halında, sağ qalan həyat yoldaşıın və ya digər qanuni varislərdən birinin tələbi ilə mülkiyyət yerinə intifa və ya oturma hüququ verilməsinə də qərar verilə bilər (TMK m.652).
Hər iki maddədə eyni məhdudiyyət var: miras qoyanın peşə və ya sənət icra etdiyi və onun alt soyundan birinin eyni peşəni icra etməsi üçün zəruri olan bölmələrdə sağ qalan həyat yoldaşı bu hüquqlardan istifadə edə bilməz.
Daha ayrı bir qayda da var: həyat yoldaşıdan biri, digər həyat yoldaşıın açıq razılığı olmadıqca ailə yaşayış yerini başqasına keçirə bilməz və ya ailə yaşayış yeri üzərindəki hüquqları məhdudlaşdıra bilməz (TMK m.194). Bu qayda atanızın yeni nikahındakı ailə yaşayış yeri baxımından da işləyir.
Bölüşdürməni indi tələb edə bilərsinizmi?
Qayda olaraq bəli. Varislərdən hər biri, müqavilə və ya qanun əsasında ortaqlığı davam etdirməyə borclu olmadıqca, hər zaman mirasın bölüşdürülməsini tələb edə bilər (TMK m.642). Hər varis, miras kütləsindəki müəyyən malların ayni qaydada, imkan yoxdursa satış yolu ilə bölüşdürülməsinə qərar verilməsini sülh hakimindən tələb edə bilər.
İki istisna var: əgər bölüşdürmənin dərhal həyata keçirilməsi malın və ya miras kütləsinin dəyərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaqsa, sülh hakimi bölüşdürmənin təxirə salınmasına qərar verə bilər (TMK m.642); əgər varis olacaq bir döl varsa, bölüşdürmə doğuma qədər təxirə salınır (TMK m.643).
Səlahiyyət qətidir. Mirasın bölüşdürülməsi iddiasına miras qoyanın yaşayış yeri məhkəməsində baxılır (TMK m.576) və bu işlərdə mərhumun son yaşayış yeri məhkəməsi səlahiyyət qətidir (HMK m.11/1-a).
Məhkəməyə müraciət yeganə yol deyil: varislər aralarında yazılı bölüşdürmə müqaviləsi bağlaya bilər; bu müqavilə ilə elbirliği mülkiyeti (payları müəyyən edilməmiş birgə mülkiyyət)nin miras payları nisbətində paylı mülkiyyətə çevrilməsi də qəbul edilə bilər (TMK m.676). Bir varis, sülh hakimindən elbirliği mülkiyeti (payları müəyyən edilməmiş birgə mülkiyyət)nin paylı mülkiyyətə çevrilməsini də tələb edə bilər (TMK m.644).
Daşınmaz əmlak üzərindəki ortaqlığın məhkəmə yolu ilə aradan qaldırılması ayrı bir yoldur; orada səlahiyyət daşınmaz əmlakın yerləşdiyi yer məhkəməsindədir (HMK m.12/1) və iddia qaldırılmazdan əvvəl mediatora müraciət edilmiş olması iddia şərtidir (HUAK m.18/B). Təfərrüatlar ümumi mülkiyyətin məhkəmə qaydasında bölünməsi işi səhifəsindədir. Vəsiyyət sərəncamlarının azaldılması, mülkiyyət qeydinin ləğvi və əmlak rejiminin ləğvi işləri bu siyahıda yoxdur.
Bölüşdürmədən əvvəl varisliyin sənədləşdirilməsi lazımdır; sənəd sülh hakimindən və ya qanunun icazə verdiyi hallarda notariusdan alınır: vərəsəlik haqqında şəhadətnamə necə alınır.
Miras kütləsi malı əldən çıxarılmışsa
Miras kütləsi malının varis olmayan birinin əlinə keçdiyi halda ayrı bir iddia mövcuddur: qanuni və ya təyin edilmiş varis, miras kütləsini və ya bəzi miras kütləsi mallarını əlində saxlayan şəxsə qarşı varislikdəki üstün hüququnu irəli sürərək miras səbəbindən tələb iddiası qaldıra bilər; hakim, iddiaçının tələbi ilə mülkiyyət şəhadətnaməsi (tapu) kitabına şərh verilməsi kimi zəruri hər cür tədbiri görür (TMK m.637). Cavabdeh, miras kütləsi malını məhdudiyyət müddəti yolu ilə qazandığını irəli sürə bilməz (TMK m.638).
Bu iddianın müddəti var: iddiaçının özünün varis olduğunu və vicdanlı cavabdehin miras kütləsi malını əlində saxladığını öyrəndiyi tarixdən başlayaraq bir il, hər halda ölümün və ya vəsiyyətnamənin açılmasının üzərindən on il; vicdanlı olmayanlara qarşı iyirmi il (TMK m.639).
Əgər tapu qeydinin real hüquqi vəziyyətə uyğun olmadığı iddiası varsa, izləniləcək yol mülkiyyət qeydinin ləğvi və yenidən qeydiyyat işidir.
Mirasda məcburi payınız qorunurmu?
Miras qoyanın alt soyu, ana və atası və ya həyat yoldaşı varsa, o, mirasının yalnız mirasda məcburi paylar çıxıldıqdan sonra qalan hissəsi barədə ölümlə bağlı sərəncam verə bilər (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.505). Mirasda məcburi pay nisbətləri qanunda yazılıb: alt soy üçün qanuni miras payının yarısı, ana və atanın hər biri üçün dörddə biri, sağ qalan həyat yoldaşı üçün alt soy və ya ana-ata zümrəsi ilə birlikdə varis olması halında qanuni miras payının tamamı, digər hallarda dörddə üçü (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.506).
Bunun konkret nəticəsi belədir: həyat yoldaşı və uşaqların birlikdə varis olduğu miras kütləsində həyat yoldaşının mirasda məcburi payı qanuni payının tamamı (dörddə bir), uşaqlarınkı qanuni paylarının yarısıdır (səkkizdə üç); geriyə səkkizdə üçlük sərəncam verilə bilən hissə qalır. Atanız malvarlığının tamamını yeni həyat yoldaşına buraxa bilməz.
Mirasda məcburi payının qarşılığını ala bilməyən varislər vəsiyyət sərəncamlarının azaldılması haqqında iddia (tenkis davası) (tenkis davası) qaldıra bilər (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.560). Sağlararası qazanmaların hamısı azaldılmaya tabe deyil; qanun azaldılmaya tabe olanları sadalanır: varislik sifətini itirən qanuni varisə miras payına hesablaşmaqla verilən qazanmalar, miras hüquqlarının ölümdən əvvəl tənzimlənməsi məqsədilə verilənlər, geri qaytarma hüququ saxlanılmaqla edilən bağışlamalar və ölümdən əvvəlki bir il ərzində adət üzrə verilmiş hədiyyələr çıxılmaqla bağışlamalar və mirasda məcburi pay qaydalarını qüvvədən salmaq məqsədinin açıq olduğu qazanmalar (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.565).
Vəsiyyət sərəncamlarının azaldılması haqqında iddia qaldırmaq hüququ mirasda məcburi payın zədələndiyinin öyrənildiyi tarixdən başlayaraq bir il və hər halda vəsiyyətnamələrdə açılma tarixinin, digər sərəncamlarda mirasın açılması tarixinin üzərindən on il keçməklə düşür; azaldılma iddiası etiraz (def’i) yolu ilə hər zaman irəli sürülə bilər (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.571). Hesabın addım-addım necə aparıldığı mirasda məcburi pay necə hesablanır səhifəsində.
Tez-tez verilən suallar
Sağ qalan həyat yoldaşının miras payı həmişə dörddə birdirmi?
Xeyr; nisbət onun birlikdə varis olduğu zümrəyə görə dəyişir. Alt soyla birlikdə dörddə bir, ana-ata zümrəsi ilə birlikdə yarısı, nənə və baba və onların övladları ilə birlikdə dörddə üçü, bunlar da yoxsa mirasın tamamı həyat yoldaşına qalır (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.499).
Atamın yeni həyat yoldaşı anamın evindən pay alırmı?
Ananızın miras kütləsindən almır; qanun payı “sağ qalan həyat yoldaşı” sifətinə bağlayır və o şəxs ananız öldükdə onun həyat yoldaşı deyildi (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.499). Atanız öldükdə isə onun miras kütləsinin — ananızdan aldığı pay da daxil olmaqla — varisi olur.
Atamın yeni həyat yoldaşı anamdan qalan evdə yaşamağa davam edə bilərmi?
Türkiyə Mülki Məcəlləsinin m.240 və m.652 maddələrindəki yaşayış sahəsi hüquqları ölən həyat yoldaşının sağ qalan həyat yoldaşına aiddir; ananızın ölümündə bu şəxs atanızdır, onun yeni həyat yoldaşı deyil. Yeni həyat yoldaşının orada yaşaması atanızın hüququna əsaslanır. Ev bölgüyə qədər miras kütləsinə daxildirsə, varislər o əmlak üzərində birlikdə sərəncam verir (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.640).
Atam payını yeni həyat yoldaşına devr edərsə nə olar?
Varisin üçüncü şəxslə bağlayacağı miras payının devri müqaviləsinin etibarlılığı notarius tərəfindən tərtib edilməsindən asılıdır; bu müqavilə həmin şəxsə bölgüdə iştirak etmək səlahiyyəti vermir, yalnız bölgü sonunda varisə ayrılan payın ona verilməsini tələb etmək hüququ yaradır (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.677). Hələ açılmamış miras barədə miras qoyanın iştirakı və ya icazəsi olmadan bağlanan müqavilələr isə etibarlı deyil (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.678).
Ögey qardaş-bacılarım atamın mirasında mənimlə bərabərdirmi?
Atanızın alt soyu bərabər şəkildə varisdir (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.495); atanızın övladları hansı nikahdan olursa olsun, onun mirasında bərabər paya malikdir. Bunun müqabilində yeni həyat yoldaşının başqa münasibətdən olan övladı atanızın alt soyu deyil və ona varis olmaz — atanız onu övladlığa götürmüşsə vəziyyət dəyişir, çünki övladlığa götürülən və onun alt soyu övladlığa götürənə qan qohumu kimi varis olur (Türkiyə Mülki Məcəlləsi m.500).
Əsas normativ baza
4721 saylı Türkiyə Mülki Məcəlləsi — m.194 (ailə yaşayış sahəsi), m.202 (qanuni əmlak rejimi), m.214 (ləğvdə səlahiyyət), m.219–220 (əldə edilmiş və şəxsi əmlak), m.222 (sübutetmə), m.225 (rejimin sona çatması), m.227 (dəyər artımı payı), m.229 (əlavə ediləcək dəyərlər), m.231 (artıq dəyər), m.236 (artıq dəyərə qatılma), m.237 (ümumi olmayan uşaqların mirasda məcburi payı), m.240 (yaşayış sahəsi və ev əşyaları — ləğvdə), m.241 (üçüncü şəxslərə qarşı iddia və müddətlər), m.495 (alt soy), m.499 (sağ qalan həyat yoldaşının payı), m.500 (övladlıq), m.505–506 (sərəncam verilə bilən hissə və mirasda məcburi pay), m.560 (vəsiyyət sərəncamlarının azaldılması haqqında iddia (tenkis davası)), m.565 (azaldılmaya tabe sağlararası qazanmalar), m.571 (azaldılmada müddətlər), m.575 (mirasın açılması), m.576 (səlahiyyətli məhkəmə), m.580 (mirasa yararlılıq), m.599 (küllü varislik), m.637–639 (miras səbəbindən tələb), m.640 (miras ortaqlığı), m.642–644 (bölgü), m.652 (yaşayış sahəsi və ev əşyaları — bölgüdə), m.676–678 (bölgü müqaviləsi və miras payının devri) — mevzuat.gov.tr
4722 saylı Türkiyə Mülki Məcəlləsinin Qüvvəyə Minməsi və Tətbiqi Qaydası haqqında Qanun — m.10 (əmlak rejimlərində keçid) — mevzuat.gov.tr
6100 saylı Türkiyə Mülki Prosessual Məcəlləsi — m.11 (miras iddialarında qəti səlahiyyət), m.12 (daşınmaz əmlakın özündən doğan iddialarda səlahiyyət) — mevzuat.gov.tr
6325 saylı Hüquqi Mübahisələrdə Mediasiya Qanunu — m.18/B (iddia şərti kimi mediasiya) — mevzuat.gov.tr
Əlaqəli səhifələr
- Vərəsəlik hüququ — üst səhifə, zümrələr və pay nisbətləri
- Mirasda məcburi pay necə hesablanır?
- Vərəsəlik haqqında şəhadətnamə (veraset ilamı) necə alınır?
- Mülkiyyət qeydinin ləğvi və yenidən qeydiyyat iddiası nədir, necə qaldırılır?
- Ümumi mülkiyyətin məhkəmə qaydasında bölünməsi (izale-i şuyu) iddiası
Bu məqalə ümumi hüquqi məlumatlandırma məqsədi daşıyır, hüquqi rəy xarakteri daşımır. Hər hadisənin şərtləri, nikah tarixi, əmlak rejimi və miras kütləsinin strukturu fərqləndiyindən, konkret vəziyyətiniz üçün vəkilinizdən hüquqi dəstək almanız tövsiyə olunur.