Wanneer het gaat om de nalatenschap van buitenlanders in Turkije, staat het eerste antwoord in de wet: ongeacht van welk land de overledene onderdaan was, gaat diens onroerend goed in Turkije in beginsel volgens Turks recht over op zijn erfgenamen.
“De nalatenschap is onderworpen aan het nationale recht van de erflater. Op in Turkije gelegen onroerende zaken is Turks recht van toepassing.” (MÖHUK art.20/1)
MÖHUK is de wet nr. 5718 houdende het internationaal privaatrecht en het procesrecht. “Nationaal recht” is het recht van de staat waarvan de overledene onderdaan was.
Dit artikel beschrijft de stappen en termijnen die een buitenlandse erfgenaam in Turkije moet nemen. De details van het toepasselijke recht staan op de pagina Erfrecht.
De nalatenschap van buitenlanders in Turkije: welk recht is van toepassing?
- Op in Turkije gelegen onroerende goederen (zoals een appartement, perceel, akker) is Turks recht van toepassing (MÖHUK art.20/1). Ook een appartement in Alanya valt onder deze regel.
- Voor het overige deel van de nalatenschap geldt in beginsel het nationale recht van de overledene. De wijze waarop de nalatenschap openvalt, wordt verkregen en wordt verdeeld, is echter onderworpen aan het recht van het land waar de goederen zich bevinden (MÖHUK art.20/2). Voor een onroerend goed in Turkije leiden beide regels tot hetzelfde resultaat, namelijk Turks recht. Bij roerende goederen, zoals een bankrekening in Turkije, is de verhouding tussen beide regels omstreden.
- Als de overledene meerdere nationaliteiten heeft en één daarvan de Turkse is, is zijn nationale recht het Turkse recht. Is hij geen Turks onderdaan, dan geldt het recht van de staat waarmee hij het nauwst verbonden is (MÖHUK art.4).
- De bepalingen van internationale verdragen waarbij Turkije partij is, blijven onverlet (MÖHUK art.1/2). Afzonderlijk moet worden nagegaan of er tussen het land van de overledene en Turkije een verdrag bestaat dat ook de vererving regelt.
Testament. De vorm van een testament kan geldig zijn indien deze voldoet aan het recht van het land waar het is opgemaakt, aan het recht dat op de inhoud van toepassing is, of aan het nationale recht van de overledene (MÖHUK art.20/4, art.7). De bekwaamheid om een testament te maken wordt bepaald naar het nationale recht op het moment van het opmaken van het testament (MÖHUK art.20/5). De inhoud is echter een afzonderlijke kwestie: voor in Turkije gelegen onroerend goed gelden ook de regels inzake de legitieme portie naar Turks recht (erfdeel in de nalatenschap). De legitieme portie naar Turks recht (erfdeel in de nalatenschap) is het deel dat de wet aan bepaalde naasten voorbehoudt en dat niet door een testament kan worden uitgeschakeld. Erfgenamen die het equivalent van hun legitieme portie naar Turks recht (erfdeel in de nalatenschap) niet hebben ontvangen, kunnen de inkorting vorderen van beschikkingen die de grens overschrijden (Turks Burgerlijk Wetboek art.560). De berekening en de vordering tot inkorting van beschikkingen worden uitgelegd op de pagina hoe de legitieme portie naar Turks recht (erfdeel in de nalatenschap) wordt berekend.
Wat doet een buitenlandse erfgenaam, waar en binnen welke termijn?
| Stap | Waar moet men zich wenden? | Termijn | Grondslag |
|---|---|---|---|
| De nalatenschap verwerpen (indien gewenst) | Turkse civiele vrederechtbank in Turkije | Drie maanden vanaf het vernemen van het overlijden | Turks Burgerlijk Wetboek art.606, art.609 |
| Een verklaring van erfrecht verkrijgen | Turkse civiele vrederechtbank; een notaris en een consulaat kunnen deze niet verstrekken | Geen wettelijke termijn | Turks Burgerlijk Wetboek art.598; Turkse Notariswet art.71/B |
| Een in het buitenland verkregen stuk gebruiken | Bekrachtiging door een Turkse rechter | Geen wettelijke termijn | Turkse Kadasterwet art.37 |
| Aangifte voor de successie- en overgangsbelasting | Belastingkantoor; voor een erfgenaam in het buitenland het Turkse consulaat | Vier, zes of acht maanden vanaf de overlijdensdatum | Turkse Successie- en Overgangsbelastingwet art.8, art.9 |
| Overgang in het kadaster | Turks kadasterkantoor van de plaats waar het onroerend goed is gelegen | Indien dit niet binnen twee jaar gebeurt, kan het kadasterkantoor zelf naar de rechter stappen | Turks Burgerlijk Wetboek art.705; Turkse Kadasterwet Aanvullend art.1 |
| Het onroerend goed verkopen | Turks kadasterkantoor | De overdracht kan niet plaatsvinden voordat de op het onroerend goed drukkende belasting volledig is betaald | Turkse Successie- en Overgangsbelastingwet art.19 |
| Bij gebreke van verkrijgingsvoorwaarden het onroerend goed vervreemden | — | Een door het Ministerie van Financiën te bepalen termijn van ten hoogste één jaar | Turkse Kadasterwet art.35 |
Verklaring van erfrecht: niet de notaris, maar de Turkse civiele vrederechtbank
Het officiële stuk dat in Turkije aangeeft wie erfgenamen zijn en wat hun aandelen zijn, heet volgens de wet verklaring van erfrecht (Turks Burgerlijk Wetboek art.598). In Turkije staat dit stuk ook bekend onder de naam veraset ilamı.
De wet bepaalt dat de verklaring van erfrecht wordt verstrekt door de Turkse civiele vrederechtbank of door de notaris (Turks Burgerlijk Wetboek art.598). Indien het stuk echter door buitenlanders wordt gevraagd, kan de notaris dit stuk niet verstrekken (Turkse Notariswet art.71/B). De verordening betreffende notarissen brengt ook de gevallen waarin het verzoek een buitenlands element bevat onder dit verbod (verordening art.5). Ook het feit dat de overledene buitenlander is, voegt een buitenlands element aan het verzoek toe; in dat geval moet het stuk bij de rechtbank worden aangevraagd, zelfs als de erfgenamen Turkse onderdanen zijn.
In het buitenland worden notariële werkzaamheden verricht door de Turkse consulaten (Turkse Notariswet art.191). De bepalingen over de verklaring van erfrecht zijn echter niet van toepassing op consulaten (Turkse Notariswet art.193). Daarom kan het stuk ook niet bij een consulaat worden verkregen.
Het verzoek wordt gericht aan de Turkse civiele vrederechtbank in Turkije. De Turkse civiele vrederechtbank is de rechtbank die zaken behandelt zoals de verklaring van erfrecht en de verwerping van de nalatenschap (Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering art.383). De bevoegde rechtbank is in beginsel de rechtbank van de woonplaats van de verzoeker of van een der belanghebbenden (Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering art.384). Indien geen van de erfgenamen in Turkije woont, is de vraag tot welke rechtbank men zich moet wenden omstreden. De details van de procedure staan op de pagina hoe een verklaring van erfrecht (veraset ilamı) wordt verkregen.
Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap? De termijn van drie maanden
Naar Turks recht verkrijgt de erfgenaam de nalatenschap op het ogenblik van overlijden, zonder dat een aanvaardingsverklaring is vereist (Turks Burgerlijk Wetboek art.599). Een erfgenaam die de nalatenschap niet wenst, kan deze binnen drie maanden verwerpen (Turks Burgerlijk Wetboek art.606). Ook voor de verwerping met betrekking tot in Turkije gelegen onroerend goed geldt Turks recht.
De termijn begint voor een wettelijk erfgenaam in beginsel op de datum waarop hij van het overlijden op de hoogte is geraakt. Voor iemand die bij testament tot erfgenaam is benoemd, begint de termijn op de datum waarop het testament hem officieel is meegedeeld (Turks Burgerlijk Wetboek art.606). De verwerping geschiedt door een mondelinge of schriftelijke verklaring aan de Turkse civiele vrederechtbank en moet onvoorwaardelijk zijn (Turks Burgerlijk Wetboek art.609).
Het overschrijden van de termijn heeft gevolgen:
- Een erfgenaam die niet tijdig verwerpt, heeft de nalatenschap onvoorwaardelijk aanvaard (Turks Burgerlijk Wetboek art.610) en is persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de overledene (Turks Burgerlijk Wetboek art.599).
- Een erfgenaam die vóór het verstrijken van de termijn goederen van de nalatenschap verbergt of zich deze toe-eigent, of die zich op een wijze die de normale beheersdaden overschrijdt met de nalatenschap inlaat, kan de nalatenschap evenmin verwerpen (Turks Burgerlijk Wetboek art.610). De nalatenschap is het geheel van de door de overledene nagelaten goederen, rechten en schulden. Zo kan het verkopen van het onroerend goed tot dit gevolg leiden.
- Indien er gewichtige redenen zijn, kan de Turkse civiele vrederechter de termijn voor verwerping verlengen of een nieuwe termijn vaststellen (Turks Burgerlijk Wetboek art.615).
Voor een erfgenaam die in het buitenland woont, zijn twee punten omstreden: of een in eigen land afgelegde verwerping volstaat voor de in Turkije gelegen goederen, en tot welke Turkse civiele vrederechtbank men zich moet wenden. De voorzichtige weg is om ook voor de in Turkije gelegen goederen binnen drie maanden een verklaring af te leggen bij de Turkse civiele vrederechtbank. De algemene regels van de verwerping van de nalatenschap staan op de pagina hoe de verwerping van de nalatenschap wordt gedaan.
Kan een in het buitenland verkregen stuk in Turkije worden gebruikt?
Niet rechtstreeks bruikbaar. De Turkse Kadasterwet bepaalt dat de overdracht op de eigendomsakte (tapu) voor buitenlanders moet berusten op een van twee documenten: een door Turkse rechtbanken afgegeven document of een document dat is afgegeven door de bevoegde autoriteiten van het eigen land van de buitenlander en waarvan door Turkse rechtbanken is bevestigd dat het in overeenstemming is met de erfopvolgingsprocedure van de Turkse wetgeving (Turkse Kadasterwet art. 37). Ook voor een administratieve handeling zoals een overschrijving in de eigendomsakte (tapu) in Turkije op grond van een in het buitenland gewezen rechterlijke beslissing is erkenning van die beslissing door een Turkse rechter vereist (Turks Wetboek internationaal privaatrecht art. 58).
Als de in het buitenlandse document vermelde erfgenamen of erfgenamenaandelen afwijken van het Turkse recht dat op de in Turkije gelegen onroerende zaak van toepassing is, kan de legalisatie moeilijker worden. In dat geval kan het nodig zijn om in Turkije afzonderlijk een verklaring van erfrecht te verkrijgen.
Buitenlandse officiële documenten zoals overlijdens-, geboorte- of huwelijksakten worden in Turkije slechts als officiële documenten erkend na goedkeuring door de bevoegde autoriteit van de staat van afgifte of door een Turkse consulaire post; internationale verdragen blijven onverlet (Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering art. 224).
Inschrijving in de eigendomsakte (tapu): hoe gaat een onroerende zaak over op naam van de erfgenamen?
De eigendomsakte (tapu) is het officiële register dat in Turkije de eigendom van onroerende zaken weergeeft. Erfgenamen verkrijgen de eigendom van de onroerende zaak op het moment van overlijden, nog voordat de eigendom in de eigendomsakte (tapu) is ingeschreven. Voor handelingen zoals verkoop van de onroerende zaak is echter inschrijving van de eigendom in de eigendomsakte (tapu) vereist (Turks Burgerlijk Wetboek art. 705). De inschrijving van de onroerende zaak op naam van de erfgenamen in de eigendomsakte (tapu) wordt inschrijving genoemd.
Voor deze inschrijving dient men zich met een verklaring van erfrecht te wenden tot het Turks kadasterkantoor waar de onroerende zaak is gelegen (verordening betreffende het kadaster art. 20). Voor een buitenlandse erfgenaam is dit document een door een Turkse rechter afgegeven document of een door een Turkse rechter bevestigde buitenlandse verklaring (Turkse Kadasterwet art. 37).
Bij meerdere erfgenamen blijft de onroerende zaak tot de verdeling in elbirliği mülkiyeti (gezamenlijke eigendom zonder aandelen): de erfgenamen kunnen over de onroerende zaak slechts gezamenlijk beschikken (Turks Burgerlijk Wetboek art. 640). Als geen overeenstemming wordt bereikt, wordt de te volgen weg beschreven op de pagina gerechtelijke verdeling van de mede-eigendom.
Wordt de inschrijving niet binnen twee jaar na het overlijden uitgevoerd, dan kan het Turkse kadasterkantoor zelf de rechter verzoeken om een verklaring van erfrecht en de registratie bijwerken in de vorm van elbirliği mülkiyeti (gezamenlijke eigendom zonder aandelen) op naam van de erfgenamen (Turkse Kadasterwet aanvullend art. 1).
Successie- en overdrachtsbelasting: aangiftetermijnen
In Turkije gelegen goederen zijn onderworpen aan successie- en overdrachtsbelasting, ook als de erflater een buitenlander is (Turkse Wet successie- en overdrachtsbelasting art. 1). De aangiftetermijn hangt af van waar het overlijden heeft plaatsgevonden en waar de erfgenaam zich bevindt (art. 9):
| Waar vond het overlijden plaats? | Waar is de erfgenaam? | Termijn (vanaf overlijdensdatum) |
|---|---|---|
| In Turkije | In Turkije | vier maanden |
| In Turkije | In het buitenland | zes maanden |
| In het buitenland | In Turkije | zes maanden |
| In het buitenland | In hetzelfde land als de overledene | vier maanden |
| In het buitenland | In een ander buitenland | acht maanden |
Erfgenamen die in het buitenland verblijven, dienen hun aangifte in bij een Turkse consulaire post (art. 8). De belasting wordt geheven door het belastingkantoor van de plaats waar de erflater in Turkije woonde; had de erflater geen woonplaats in Turkije, dan door het belastingkantoor van diens laatste woonplaats in Turkije; heeft de erflater nooit in Turkije gewoond, dan wijst het Ministerie van Financiën het belastingkantoor aan (art. 6).
De inschrijving wordt in de eigendomsakte (tapu) verricht zonder dat de vaststelling van de belasting hoeft te worden afgewacht. De onroerende zaak kan echter niet worden overgedragen en er kan ook geen recht zoals een hypotheek op worden gevestigd zolang de op de onroerende zaak vallende belasting niet volledig is betaald (art. 19).
Kan de erfgenaam de onroerende zaak behouden?
Erfgenaam zijn en de onroerende zaak kunnen behouden zijn verschillende vragen. Buitenlandse natuurlijke personen kunnen in Turkije onroerende zaken verkrijgen indien zij voldoen aan de wettelijke beperkingen en onderdaan zijn van een door de president aangewezen land. De totale oppervlakte van de door buitenlanders verworven onroerende zaken mag niet meer bedragen dan tien procent van de oppervlakte van het district dat onderworpen is aan private eigendom, en per persoon niet meer dan dertig hectare in het hele land. De president kan de limiet per persoon tot het dubbele verhogen (Turkse Kadasterwet art. 35).
Buiten deze beperkingen bepaalt de wet voor door erfopvolging verkregen onroerende zaken het volgende: indien de eigenaar de onroerende zaak niet binnen een door het Ministerie van Financiën te stellen termijn van ten hoogste één jaar vereffent (vervreemdt), wordt de onroerende zaak vereffend en omgezet in geld, dat aan de rechthebbende wordt betaald (Turkse Kadasterwet art. 35). De termijn vangt niet van rechtswege aan op het overlijden; het ministerie stelt de termijn vast.
Zij die door geboorte Turks staatsburger zijn en het Turkse staatsburgerschap met toestemming hebben verloren, alsmede hun afstammelingen tot de derde graad (houders van een Mavi Kart), genieten behoudens wettelijke uitzonderingen dezelfde rechten als Turkse staatsburgers; de verwerving van onroerende zaken valt niet onder deze uitzonderingen (Turkse Nationaliteitswet art. 28).
Meer details over de land- en oppervlaktebeperkingen vindt u op de pagina verwerving van onroerende zaken door buitenlanders.
Bij welke rechter wordt een procedure in Turkije aanhangig gemaakt?
De wet bevat een bijzondere regel voor erfrechtelijke procedures:
“Erfrechtelijke procedures worden gevoerd bij het gerecht van de laatste woonplaats van de overledene in Turkije; indien de laatste woonplaats niet in Turkije is gelegen, bij het gerecht van de plaats waar de tot de nalatenschap behorende goederen zich bevinden.” (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 43)
Een procedure betreffende de nalatenschap van iemand die in het buitenland woonde en wiens enige goed in Turkije een appartement in Alanya was, wordt volgens deze regel aanhangig gemaakt in Alanya. Bevinden de goederen zich op meerdere plaatsen in Turkije, dan kunnen ook de gerechten van die plaatsen bevoegd zijn. Heeft de overledene woonplaats in Turkije, dan is voor de verdeling van de nalatenschap, de vernietiging van een testament, de vordering tot inkorting van beschikkingen en procedures tegen erfgenamen voorafgaand aan de verdeling uitsluitend het gerecht van de laatste woonplaats van de overledene bevoegd (Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering art. 11).
Voor procedures betreffende de eigendom van de onroerende zaak en andere rechten in het kadaster, bijvoorbeeld bij een vordering tot doorhaling van de kadastrale inschrijving, is uitsluitend het gerecht van de plaats waar de onroerende zaak is gelegen bevoegd (Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering art. 12) — doorhaling van de tapu-inschrijving en nieuwe inschrijving.
Wil een in het buitenland gewezen rechterlijke beslissing in Turkije gevolgen hebben, dan moet zij door een Turkse rechter worden erkend of ten uitvoer worden gelegd. Bij beslissingen over de eigendom van in Turkije gelegen onroerende zaken kan dit in de praktijk moeilijkheden opleveren (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 50 e.v., art. 54).
Veelgestelde vragen
Ik ben buitenlander. Wordt mijn appartement in Turkije verdeeld volgens het recht van mijn eigen land?
In beginsel nee. Op in Turkije gelegen onroerende zaken is Turks recht van toepassing (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 20/1). De bepalingen van internationale verdragen waarbij Turkije partij is, blijven voorbehouden (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 1/2).
Is een testament dat ik in mijn eigen land heb gemaakt geldig in Turkije?
Naar de vorm kan het geldig zijn (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 20/4). De inhoud wordt ten aanzien van in Turkije gelegen onroerende zaken echter beoordeeld naar Turks recht. Naar Turks recht wordt een testament bij de Turkse civiele vrederechter ingediend, door deze geopend en aan belanghebbenden voorgelezen (Turks Burgerlijk Wetboek art. 595, art. 596); waar dit gebeurt bij iemand die in het buitenland heeft gewoond, wordt per dossier bepaald.
Kan ik met een in het buitenland verkregen verklaring van erfrecht handelingen verrichten bij het kadaster?
Niet rechtstreeks. Het document moet door een Turkse rechter zijn bevestigd als in overeenstemming met de Turkse wetgeving (Turkse Kadasterwet art. 37).
Kan ik de procedures laten verlopen zonder naar Turkije te komen?
Ja, via een gevolmachtigde. Een volmacht die handelingen bij het kadaster vereist, wordt bij de notaris of in het buitenland bij een Turkse consulaire post in de vorm van een authentieke akte opgemaakt (Turkse Notariswet art. 89, art. 191). Het Turks kadasterkantoor controleert of de gevolmachtigde bevoegd is voor de gewenste handeling (Turkse kadasterverordening art. 18); daarom moeten het verkrijgen van documenten, de weigering, de overgang en de verkoop afzonderlijk in de volmacht worden vermeld. Volmachten die in het buitenland zijn opgemaakt, worden behandeld op de pagina Erfrecht.
Wat gebeurt er met het vermogen in Turkije als er geen erfgenaam is?
Een nalatenschap zonder erfgenamen in Turkije vervalt aan de Staat (Turks Wetboek inzake internationaal privaatrecht art. 20/3).
Wettelijke grondslag
Wet nr. 5718 inzake het internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (MÖHUK) — art. 1, art. 4, art. 7, art. 20 (toepasselijk recht), art. 43 (erfzaken), art. 50, art. 54, art. 58 (executie en erkenning) — mevzuat.gov.tr
Turks Burgerlijk Wetboek nr. 4721 — art. 560 (inkorting), art. 595–596 (testament), art. 598 (verklaring van erfrecht), art. 599 en art. 606–615 (verkrijging en verwerping van de nalatenschap), art. 640 (erfgemeenschap), art. 705 (inschrijving) — mevzuat.gov.tr
Turkse Notariswet nr. 1512 — art. 71/B (verklaring van erfrecht), art. 89 (authentieke akten), art. 191 en art. 193 (consulaten) — mevzuat.gov.tr
Verordening betreffende de procedures en beginselen voor de afgifte van verklaringen van erfrecht en de uitnodiging van de vertrokken echtgenoot tot de gemeenschappelijke woning door notarissen — art. 5 (gevallen waarin geen verklaring kan worden afgegeven) — mevzuat.gov.tr
Kadasterwet nr. 2644 — art. 35 (verwerving van onroerend goed door buitenlanders en vereffening), art. 37 (overgang van goederen door buitenlanders), aanvullend art. 1 (niet binnen twee jaar verrichte overgang) — mevzuat.gov.tr
Kadasterverordening — art. 18 (volmacht), art. 20 (inschrijving met verklaring van erfrecht) — mevzuat.gov.tr
Wet nr. 7338 inzake successie- en overgangsbelasting — art. 1, art. 6, art. 8, art. 9 (belasting, belastingkantoor en aangifte), art. 19 (overdrachtsverbod) — mevzuat.gov.tr
Turks Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering nr. 6100 — art. 11 en art. 12 (bevoegdheid), art. 224 (buitenlandse officiële documenten), art. 383–384 (Turkse civiele vrederechtbank en bevoegdheid) — mevzuat.gov.tr
Turkse Nationaliteitswet nr. 5901 — art. 28 (rechten van degenen die hun nationaliteit verliezen met toestemming tot ontslag) — mevzuat.gov.tr
Gerelateerde pagina’s
- Erfrecht — hoofdpagina
- Hoe verkrijgt u een verklaring van erfrecht?
- Hoe verwerpt u een nalatenschap?
- Hoe wordt de legitieme portie berekend?
- Gerechtelijke verdeling van de mede-eigendom
- Doorhaling van de tapu-inschrijving en nieuwe inschrijving
- Verwerving van onroerend goed in Turkije door buitenlanders
Deze tekst dient uitsluitend ter algemene juridische informatie en vormt geen juridisch advies. Aangezien de omstandigheden van elke zaak verschillen, wordt aanbevolen voor uw concrete situatie juridische bijstand van uw advocaat te vragen.