Alanya – adwokat w sprawach spadkowych i prawo spadkowe
Spory na tle prawa spadkowego często nie sprowadzają się do jednego roszczenia. Ustalenie spadkobierców i masy spadkowej, przyjęcie lub odrzucenie spadku, ochrona zachowków, ważność testamentu oraz podział nieruchomości wchodzących w skład spadku mogą pojawiać się jako kwestie wzajemnie ze sobą powiązane. Część z tych roszczeń wygasa, jeżeli nie zostanie zgłoszona w terminach przewidzianych w ustawie.
Nabywanie nieruchomości i osiedlanie się w miejscowości Alanya przez osoby z różnych krajów powoduje, że element zagraniczny w sprawach spadkowych staje się zjawiskiem często spotykanym. Spadkobiercy mieszkający za granicą, spadkodawcy będący cudzoziemcami, dokumenty sporządzone za granicą oraz majątek znajdujący się w różnych krajach to zagadnienia, które w takich sprawach wymagają odrębnego rozważenia.
Na niniejszej stronie w ogólnym zarysie omówiono spory najczęściej spotykane w prawie spadkowym, podstawowe etapy postępowania, rozrządzenia na wypadek śmierci oraz zasady dotyczące spraw spadkowych zawierających element zagraniczny. Ponieważ warunki każdego sporu są odmienne, ocena prawna powinna być dokonywana na podstawie konkretnego stanu faktycznego.
Główne obszary praktyki
Główne spory w prawie spadkowym
Roszczenia wynikające z prawa spadkowego opierają się na różnych podstawach prawnych, podlegają różnym terminom i są rozpoznawane przez różne sądy. Roszczenia zmierzające do ustalenia masy spadkowej oraz roszczenia zmierzające do ochrony udziału zastrzeżonego lub do unieważnienia rozporządzenia nie podlegają temu samemu trybowi.
Zaświadczenie o dziedziczeniu i ustalenie masy spadkowej
Zaświadczenie o statusie spadkobiercy to dokument wskazujący, kto jest spadkobiercą i jakie udziały w spadku mu przypadają. Dokument ten jest potrzebny do przeprowadzenia wielu czynności dotyczących spadku przed organami prowadzącymi księgi wieczyste, bankami i innymi instytucjami. Zaświadczenie o statusie spadkobiercy nie ma charakteru prawomocnego rozstrzygnięcia; jego ważność można kwestionować w każdym czasie. Osoby, których interes został naruszony, mogą zaskarżyć zaświadczenie o statusie spadkobiercy wydane przez notariusza do właściwego sądu cywilnego (sulh hukuk mahkemesi).
Udziały wskazane w dokumencie wynikają z ustawowego porządku dziedziczenia. W odniesieniu do krewnych w linii krwi uwzględnia się trzy grupy: pierwsza grupa to zstępni spadkodawcy, druga grupa to rodzice spadkodawcy niemającego zstępnych oraz ich zstępni, trzecia grupa to zaś, w razie braku również tych osób, dziadkowie oraz ich zstępni. Małżonek pozostały przy życiu otrzymuje udział zależnie od grupy, z którą dziedziczy: jeżeli dziedziczy wraz ze zstępnymi, otrzymuje jedną czwartą spadku, wraz z grupą rodziców – połowę, wraz z dziadkami i ich dziećmi – trzy czwarte; jeżeli ich również nie ma, cały spadek przypada małżonkowi. Spadek po osobie zmarłej bez pozostawienia spadkobierców przechodzi na Państwo.
Ustalenie zakresu masy spadkowej jest odrębnym etapem. Przy ustalaniu masy spadkowej uwzględnia się zarówno nieruchomości, rachunki bankowe, pojazdy, udziały w spółkach i wierzytelności, jak i długi spadkodawcy. Czynności zmierzające do ustalenia masy spadkowej umożliwiają spadkobiercom określenie zakresu majątku, jednak same w sobie nie rozstrzygają sporów dotyczących własności składników masy spadkowej.
Udział zastrzeżony (saklı pay) i redukcja rozrządzeń testamentowych (tenkis)
Niektóre przysporzenia dokonane przez spadkodawcę za życia lub rozrządzenia na wypadek śmierci mogą naruszać zachowki przyznane przez ustawę określonym spadkobiercom. Spadkobiercami uprawnionymi do zachowku są zstępni, rodzice oraz małżonek pozostały przy życiu; uprawnienie rodzeństwa do zachowku zostało zniesione w 2007 roku. Jeżeli nie ma spadkobierców uprawnionych do zachowku, spadkodawca może rozrządzić na wypadek śmierci całym swoim majątkiem.
Zachowek to określony w ustawie ułamek ustawowego udziału spadkowego: dla zstępnych połowa ustawowego udziału spadkowego, dla każdego z rodziców jedna czwarta, a dla małżonka pozostałego przy życiu – w razie dziedziczenia wraz ze zstępnymi albo z rodzicami – całość ustawowego udziału spadkowego, w pozostałych przypadkach trzy czwarte. Spadkodawca, którego spadkobiercami są zstępni, rodzice lub małżonek, może rozrządzić na wypadek śmierci jedynie tą częścią swojego spadku, która pozostaje poza zachowkami.
Nie każde nieodpłatne przysporzenie podlega redukcji. Ustawa w sposób wyczerpujący wymienia przysporzenia między żyjącymi podlegające redukcji, a prezenty zwyczajowo przyjęte, wręczane w ciągu roku przed śmiercią, wyłącza z tego zakresu.
Prawo do wytoczenia powództwa o redukcję rozrządzeń naruszających zachowek wygasa z upływem roku od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o naruszeniu swojego zachowku, a w każdym razie z upływem dziesięciu lat od otwarcia testamentu – w przypadku testamentów, oraz od otwarcia spadku – w przypadku innych rozrządzeń. Nawet po upływie tych terminów zarzut redukcji może być podnoszony w każdym czasie.
Pozorność czynności prawnej spadkodawcy i unieważnienie wpisu w księdze wieczystej
Twierdzenie, że spadkodawca, chcąc ukryć majątek przed swoimi spadkobiercami, przeniósł nieruchomość, którą w rzeczywistości zamierzał darować, pod pozorem dokonania innej czynności, takiej jak sprzedaż lub umowa o dożywotnie utrzymanie, jest w praktyce oceniane w ramach pozorności czynności prawnej spadkodawcy.
W ramach tej oceny Yargıtay bierze pod uwagę łącznie takie okoliczności, jak zwyczaje i tradycje panujące w kraju i danym regionie, tendencje społeczne, zwykły bieg wydarzeń, to, czy spadkodawca miał uzasadniony i rozsądny powód do zawarcia umowy, czy pozwany dysponował środkami pozwalającymi na nabycie nieruchomości, różnicę między ceną sprzedaży a rzeczywistą wartością nieruchomości w dniu zawarcia umowy oraz stosunki osobiste między stronami a spadkodawcą. Również udział przeniesionego składnika majątku w całym majątku spadkodawcy może mieć w praktyce decydujące znaczenie. Natomiast do okoliczności przemawiających za brakiem zamiaru ukrycia majątku przed spadkobiercami należy dokonanie przez spadkodawcę za życia akceptowalnego podziału majątku, uwzględniającego równowagę praw i obejmującego wszystkich spadkobierców.
Powództwo to może wytoczyć każdy spadkobierca, którego prawo do dziedziczenia zostało naruszone, niezależnie od tego, czy jest uprawniony do zachowku. Ponieważ między spadkobiercami nie zachodzi współuczestnictwo konieczne, każdy spadkobierca może samodzielnie, w zakresie odpowiadającym jego udziałowi w spadku, żądać unieważnienia wpisu w księdze wieczystej i dokonania wpisu. Osoba, która zgodnie z przepisami odrzuciła spadek, nie może wytoczyć tego powództwa.
Podział spadku i zniesienie współwłasności
W razie istnienia więcej niż jednego spadkobiercy, z chwilą otwarcia spadku powstaje między spadkobiercami aż do chwili podziału wspólność obejmująca wszystkie prawa i długi wchodzące w skład spadku. Spadkobiercy mają spadek we współwłasności łącznej i wspólnie rozporządzają prawami należącymi do spadku; w czynnościach zarządu i rozporządzania co do zasady wymagana jest jednomyślność.
Spadkobiercy mogą dokonać podziału w drodze porozumienia; ważność umowy o podział zależy od zachowania formy pisemnej, a dla umów o podział obejmujących nieruchomości nie wymaga się formy urzędowej. Natomiast umowa o przeniesienie udziału spadkowego przez spadkobiercę na osobę trzecią wymaga sporządzenia przez notariusza.
W razie braku porozumienia można wystąpić o podział spadku lub, w zależności od okoliczności, o zniesienie współwłasności. W przypadkach, w których wymóg jednomyślności blokuje postępowanie, jeden ze spadkobierców może także żądać przekształcenia współwłasności łącznej dotyczącej całości lub części składników majątku wchodzących w skład spadku we współwłasność w częściach ułamkowych.
W przypadkach, gdy podział nieruchomości w naturze nie jest możliwy, może wchodzić w grę podział w drodze sprzedaży. Zgodnie z przepisem, który wszedł w życie 31 lipca 2026, jeżeli wszyscy właściciele nabyli nieruchomość w drodze dziedziczenia i nie istnieje prawo własności osoby trzeciej poza spadkobiercami, przy zniesieniu współwłasności w drodze sprzedaży pierwsza licytacja przeprowadzana jest jednorazowo wyłącznie między właścicielami będącymi spadkobiercami; w tej licytacji wymaga się, aby oferty przekraczały pełną wartość szacunkową nieruchomości oraz koszty jej spieniężenia i podziału. Ten próg odbiega od reguły ogólnej: w pozostałych pierwszych licytacjach wymagany próg stanowi pięćdziesiąt procent wartości szacunkowej. Przepisu nie stosuje się do licytacji, których ogłoszenie nastąpiło przed datą wejścia w życie.
Proces krok po kroku
Jak przebiega postępowanie spadkowe?
Ustalenie spadkobierców i masy spadkowej
Na początku postępowania ustala się krąg spadkobierców na podstawie rejestrów stanu cywilnego, a zakres masy spadkowej – na podstawie rejestrów nieruchomości, dokumentacji bankowej i innych rejestrów. Ustalenie, czy spadkodawca pozostawił długi oraz czy istnieją trwające stosunki prawne, ma znaczenie zwłaszcza dla oceny możliwości skorzystania z takich opcji, jak odrzucenie spadku i sporządzenie urzędowego spisu inwentarza.
Na tym etapie, w przypadku istnienia testamentu, stosuje się odrębny tryb postępowania. Testament ujawniony po śmierci spadkodawcy należy niezwłocznie przekazać sędziemu właściwego sądu sulh hukuk, niezależnie od tego, czy jest ważny; osoba, która testament sporządziła, przechowywała, w inny sposób go uzyskała albo znalazła wśród rzeczy zmarłego, jest obowiązana wykonać ten obowiązek niezwłocznie po powzięciu wiadomości o śmierci, a w przeciwnym razie odpowiada za wynikającą z tego szkodę. Testament, również niezależnie od tego, czy jest ważny, otwiera i odczytuje osobom zainteresowanym sędzia właściwego sądu sulh hukuk ze względu na miejsce zamieszkania spadkodawcy, w terminie jednego miesiąca od jego przekazania. Każdej osobie uprawnionej w ramach dziedziczenia doręcza się, na koszt masy spadkowej, uwierzytelniony odpis dotyczących jej części testamentu; osobom, których miejsce pobytu jest nieznane, doręcza się go w drodze ogłoszenia. Otwarcie testamentu, od którego rozpoczyna się dziesięcioletni termin zawity w sprawach o unieważnienie testamentu i o zmniejszenie rozrządzeń testamentowych, oznacza właśnie tę czynność.
Przejście spadku, odrzucenie spadku i urzędowy spis inwentarza
Spadek przechodzi na spadkobierców z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy; spadkobiercy nie muszą składać odrębnego oświadczenia o przyjęciu spadku. Spadkobiercy ustawowi i testamentowi mogą jednak odrzucić spadek na warunkach przewidzianych w ustawie.
Na odrzucenie spadku przewidziany jest ogólny termin trzech miesięcy. W odniesieniu do spadkobierców ustawowych termin ten biegnie od dnia, w którym dowiedzieli się o śmierci spadkodawcy, chyba że zostanie udowodnione, że o tym, iż są spadkobiercami, dowiedzieli się później; natomiast w odniesieniu do spadkobierców powołanych testamentem termin ten biegnie od dnia, w którym zostali urzędowo zawiadomieni o rozporządzeniu spadkodawcy.
W przypadkach, gdy rzeczywisty majątek czynny i bierny spadku nie jest znany, spadkobierca uprawniony do odrzucenia spadku może żądać sporządzenia urzędowego wykazu. Żądanie to należy zgłosić w terminie jednego miesiąca, z zachowaniem trybu dotyczącego odrzucenia spadku; żądanie jednego ze spadkobierców wywiera skutek także wobec pozostałych. Przez okres sporządzania urzędowego wykazu nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego z tytułu długów spadkodawcy, a w tym okresie nie biegnie termin przedawnienia; poza wypadkami pilnymi nie można kontynuować postępowań sądowych ani wytaczać nowych powództw.
Po ukończeniu wykazu spadkobierca może skorzystać z jednej z następujących możliwości: odrzucenia spadku, żądania urzędowego postępowania likwidacyjnego, przyjęcia spadku zgodnie z wykazem albo przyjęcia spadku bezwarunkowego. Spadkobierca, który na tym etapie nie złoży oświadczenia w terminie, uważa się za osobę, która przyjęła spadek zgodnie z wykazem.
W razie przyjęcia spadku zgodnie z wykazem na spadkobiercę przechodzą co do zasady wyłącznie długi ujawnione w wykazie. Ograniczenie to dotyczy jednak zakresu długów, a nie majątku, z którego spadkobierca odpowiada: spadkobierca odpowiada za długi ujawnione w wykazie zarówno majątkiem spadkowym, jak i swoim własnym majątkiem. Dla spadkobiercy, który nie chce odpowiadać za żadne długi spadkowe, drogą, którą należy rozważyć, nie jest przyjęcie spadku zgodnie z wykazem, lecz urzędowe postępowanie likwidacyjne albo odrzucenie spadku. W razie urzędowego postępowania likwidacyjnego spadkobiercy nie odpowiadają za długi spadkowe; droga ta nie jest jednak otwarta w każdej sprawie: żądanie urzędowego postępowania likwidacyjnego nie jest uwzględniane, jeżeli jeden ze współspadkobierców przyjął spadek.
Dział spadku, mediacja i etap postępowania sądowego
Jeżeli między spadkobiercami można osiągnąć porozumienie, można sporządzić umowę o dział spadku. W razie braku porozumienia, w zależności od charakteru sporu, mogą wchodzić w grę różne drogi prawne, takie jak dział spadku, zniesienie współwłasności, powództwo o redukcję rozrządzeń naruszających udziały spadkobierców, powództwo o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie nowego wpisu z powodu pozornej czynności prawnej spadkodawcy albo powództwo o unieważnienie rozrządzenia na wypadek śmierci.
W sporach dotyczących podziału rzeczy ruchomych i nieruchomości oraz zniesienia współwłasności skierowanie sprawy do mediacji przed wniesieniem powództwa jest warunkiem wniesienia powództwa. Natomiast roszczenia o redukcję rozrządzeń naruszających udziały spadkobierców, o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie nowego wpisu z powodu pozornej czynności prawnej spadkodawcy oraz o unieważnienie rozrządzenia na wypadek śmierci, a także wniosek o wydanie dokumentu potwierdzającego status spadkobiercy, nie podlegają temu warunkowi. W razie osiągnięcia porozumienia w wyniku mediacji uzyskanie klauzuli wykonalności dla sporządzonego dokumentu ugody jest obowiązkowe; w przypadku dokumentu ugody dotyczącego przeniesienia własności nieruchomości po uzyskaniu klauzuli można żądać bezpośredniego dokonania wpisu w urzędzie prowadzącym księgi wieczyste.
Ze względu na właściwość rzeczową sprawy o zniesienie współwłasności i o dział spadku, a także sprawy dotyczące wydania dokumentu potwierdzającego status spadkobiercy, środków ochrony spadku i oświadczenia o odrzuceniu spadku, należą do sulh hukuk mahkemesi, czyli właściwego sądu cywilnego w sprawach nieprocesowych. Natomiast powództwa o redukcję rozrządzeń naruszających udziały spadkobierców, o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie nowego wpisu z powodu pozornej czynności prawnej spadkodawcy, o unieważnienie testamentu oraz o wydanie przedmiotów należących do spadku z tytułu dziedziczenia rozpoznaje asliye hukuk mahkemesi, czyli właściwy sąd cywilny pierwszej instancji. Również w zakresie właściwości miejscowej istnieje rozróżnienie: w sprawach o dział spadku, o unieważnienie rozrządzeń na wypadek śmierci i o redukcję rozrządzeń naruszających udziały spadkobierców wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, natomiast w sprawach o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie nowego wpisu dotyczących nieruchomości oraz o zniesienie współwłasności wyłącznie właściwy jest sąd miejsca położenia nieruchomości. Wyłączna właściwość sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy nie ogranicza się wyłącznie do wymienionych rodzajów spraw; obejmuje ona także sprawy o nieważność umowy o dział spadku, o wydanie przedmiotów należących do spadku z tytułu dziedziczenia oraz sprawy wynikające z zarządu spadkiem między spadkobiercami, a także wszystkie powództwa przeciwko spadkobiercom wytoczone do chwili ostatecznego działu spadku. Natomiast w sprawach o unieważnienie dokumentu potwierdzającego status spadkobiercy i o wydanie nowego takiego dokumentu właściwy jest również sąd miejsca zamieszkania każdego ze spadkobierców.
Zasady te prowadzą do następującego konkretnego skutku: powództwa o dział spadku, o zmniejszenie rozrządzeń na wypadek śmierci (tenkis) oraz o unieważnienie rozrządzenia na wypadek śmierci dotyczące spadku po spadkodawcy, którego ostatnim miejscem zamieszkania była Alanya, rozpoznają sądy w Alanya; jeżeli nieruchomość znajduje się w granicach Alanya, sąd tego miejsca jest wyłącznie właściwy również w sprawach o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie prawidłowego wpisu oraz o zniesienie współwłasności.
W toku postępowania mogą być oceniane takie dowody jak rejestry nieruchomości i bankowe, dokumenty znajdujące się w posiadaniu stron, zeznania świadków, badanie przeprowadzone przez biegłego, a w razie potrzeby również oględziny.
Czynności związane z dziedziczeniem i podatkami
Po uzyskaniu zaświadczenia o dziedziczeniu można dokonać wpisu nieruchomości wchodzących w skład spadku na rzecz spadkobierców. Wpis ten dokonuje się bez oczekiwania na wymiar podatku od spadków i darowizn; na tym etapie nie wymaga się zaświadczenia o braku zaległości podatkowych wydanego przez urząd skarbowy. Najpóźniej w ciągu piętnastu dni od daty wpisu jego dokonanie należy zgłosić właściwemu urzędowi skarbowemu. Natomiast po dokonaniu wpisu, aby sprzedać lub podarować nieruchomość albo ustanowić na niej prawo rzeczowe, konieczne jest całkowite uregulowanie podatku; pracownicy urzędu ksiąg wieczystych nie mogą dokonać czynności przeniesienia ani zbycia bez zaświadczenia o braku zaległości podatkowych wydanego przez urząd skarbowy.
Ustawa nie zastosowała tej zasady w sposób ścisły. Jeżeli podatnik przedstawi, jako zabezpieczenie należnego podatku, zabezpieczenie rodzaju określonego w ustawie nr 6183, można zezwolić na przeniesienie własności i dokonanie czynności rozporządzających w odniesieniu do części lub całości nieruchomości, które przeszły na spadkobiercę. Możliwość ta może dla spadkobiercy, który musi sprzedać nieruchomość, stanowić alternatywę dla zapłaty całego podatku z góry.
Termin złożenia zeznania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn zależy od miejsca, w którym nastąpił zgon, oraz od kraju, w którym przebywają spadkobiercy. Jeżeli zgon nastąpił w Turcji, termin wynosi cztery miesiące, gdy spadkobierca przebywa w Turcji, a sześć miesięcy, gdy przebywa za granicą. Jeżeli zgon nastąpił za granicą, termin wynosi sześć miesięcy, gdy spadkobierca przebywa w Turcji, cztery miesiące, gdy przebywa w kraju, w którym przebywał spadkodawca, oraz osiem miesięcy, gdy przebywa w innym państwie obcym. W przypadku uznania za zmarłego termin wynosi jeden miesiąc od daty wpisania postanowienia o uznaniu za zmarłego do rejestru zgonów.
Nawet jeśli majątek nabyty w drodze dziedziczenia mieści się poniżej kwoty wolnej, zeznanie podatkowe należy złożyć. W przypadku nieruchomości podstawą opodatkowania nie jest wartość rynkowa nieruchomości, lecz wartość stanowiąca podstawę podatku od nieruchomości, a dniem wyceny jest dzień otwarcia spadku. Podatek płatny jest w ciągu trzech lat od jego naliczenia, w sześciu równych ratach, corocznie w miesiącach maj i listopad.
Rozrządzenia na wypadek śmierci
Testament, umowa spadkowa i umowa o dożywotnie utrzymanie
Testament
Testament jest jednostronnym rozrządzeniem spadkodawcy na wypadek śmierci. Ustawa przewiduje trzy jego formy: testament urzędowy, testament własnoręczny oraz testament ustny, który może zostać sporządzony w sytuacjach nadzwyczajnych.
Testament urzędowy sporządza sędzia sądu pokoju, notariusz lub urzędnik, któremu ustawa przyznała takie uprawnienie, przy udziale dwóch świadków. Osoby nieposiadające zdolności do czynności prawnych, osoby pozbawione prawa do pełnienia funkcji publicznych na mocy wyroku sądu karnego, osoby niepiśmienne oraz małżonek spadkodawcy, jego krewni w linii prostej — wstępni i zstępni — rodzeństwo i małżonkowie tych osób nie mogą brać udziału w sporządzaniu testamentu urzędowego jako urzędnicy ani świadkowie. Zakaz przysporzenia jest natomiast odrębną regułą i dotyczy osób biorących udział w sporządzeniu testamentu: w testamencie urzędowym nie można dokonać przysporzenia na rzecz urzędnika i świadków biorących udział w jego sporządzeniu, ich krewnych w linii prostej — wstępnych i zstępnych — rodzeństwa oraz małżonków tych osób. Nie ma natomiast przeszkody, aby spadkodawca dokonał w testamencie przysporzenia na rzecz swojego małżonka lub dziecka. Osoby przebywające za granicą mogą dokonać tej czynności w tureckich konsulatach.
Testament własnoręczny musi być od początku do końca napisany własnoręcznie przez spadkodawcę, musi wskazywać rok, miesiąc i dzień sporządzenia oraz być podpisany przez spadkodawcę. Tekst napisany na komputerze i podpisany nie spełnia tego warunku. Testament, choć nie jest to obowiązkowe, może zostać złożony na przechowanie u notariusza, sędziego sądu pokoju lub właściwego urzędnika, w postaci otwartej albo zamkniętej.
Testament ustny jest wyjątkową formą zastrzeżoną dla przypadków, w których z powodu nadzwyczajnych okoliczności, takich jak bliskie niebezpieczeństwo śmierci, przerwanie komunikacji, choroba lub wojna, nie można sporządzić testamentu urzędowego albo własnoręcznego. Jeżeli dla spadkodawcy powstanie później możliwość sporządzenia testamentu w innej formie, testament ustny traci moc z upływem jednego miesiąca od tej daty.
Spadkodawca może w każdej chwili odwołać testament; odwołanie następuje jednak przez sporządzenie nowego testamentu z zachowaniem jednej z form przewidzianych w ustawie albo przez zniszczenie testamentu. Jeżeli nowy testament zostanie sporządzony bez usunięcia poprzedniego, późniejszy testament zastępuje poprzedni, chyba że w sposób niebudzący wątpliwości uzupełnia poprzedni testament.
Unieważnienie rozrządzenia na wypadek śmierci może opierać się na czterech przesłankach: rozrządzenie zostało dokonane w czasie, gdy spadkodawca nie miał zdolności testowania; zostało dokonane w wyniku błędu, podstępu, zastraszenia lub przymusu; treść rozrządzenia, związane z nim warunki lub polecenia są sprzeczne z prawem albo dobrymi obyczajami; zostało dokonane z naruszeniem form przewidzianych w ustawie.
Powództwo o unieważnienie rozrządzenia należy wnieść w ciągu roku od dnia, w którym powód dowiedział się o rozrządzeniu, o przesłance unieważnienia oraz o tym, że przysługuje mu prawo. W każdym razie prawo to wygasa wobec pozwanych działających w dobrej wierze po upływie dziesięciu lat, a wobec pozwanych niedziałających w dobrej wierze po upływie dwudziestu lat – w przypadku testamentów od dnia otwarcia testamentu, a w przypadku innych rozrządzeń na wypadek śmierci od dnia przejścia spadku. Nawet po upływie tych terminów można je zawsze podnieść w drodze zarzutu nieważności.
Umowa dziedziczenia
Umowa spadkowa, w odróżnieniu od testamentu, jest dwustronnym rozrządzeniem na wypadek śmierci. Aby była ważna, musi być sporządzona w formie testamentu urzędowego; strony jednocześnie oświadczają swoją wolę przed urzędnikiem i podpisują sporządzoną umowę w obecności urzędnika oraz dwóch świadków.
Oba rozrządzenia różnią się także pod względem zdolności do ich dokonania: do sporządzenia testamentu wystarczy posiadanie zdolności do rozpoznania znaczenia czynności i ukończenie piętnastego roku życia, natomiast do zawarcia umowy spadkowej konieczne jest posiadanie zdolności do rozpoznania znaczenia czynności, pełnoletność, a także brak ubezwłasnowolnienia. Brak zdolności stanowi podstawę do unieważnienia obu rozrządzeń. Rozrządzenie na wypadek śmierci dokonane przez spadkodawcę pod wpływem błędu, podstępu, groźby lub przymusu jest nieważne; jednakże jeżeli spadkodawca w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o błędzie lub podstępie albo uwolnił się od wpływu groźby lub przymusu, nie odwoła rozrządzenia, rozrządzenie to uważa się za ważne.
Od umowy spadkowej nie można swobodnie i jednostronnie odstąpić, tak jak od testamentu. Umowa może zostać w każdym czasie rozwiązana na podstawie pisemnego porozumienia stron. Jeżeli osoba powołana jako spadkobierca lub osoba, której pozostawiono określony przedmiot majątkowy, po zawarciu umowy dopuści się zachowania stanowiącego podstawę do wydziedziczenia, spadkodawca może jednostronnie odwołać umowę; czynność ta musi zostać dokonana w jednej z form przewidzianych dla testamentów. W przypadku niewykonania świadczeń za życia zgodnie z umową lub nieustanowienia dla nich zabezpieczenia zainteresowana strona może odstąpić od umowy.
Wyróżnia się dwa rodzaje umowy spadkowej. W drodze pozytywnej umowy spadkowej spadkodawca zobowiązuje się pozostawić swój spadek lub określony przedmiot majątkowy drugiej stronie umowy albo osobie trzeciej; może wprawdzie nadal swobodnie rozporządzać swoim majątkiem, jednak można zakwestionować jego rozrządzenia na wypadek śmierci i darowizny, które nie są zgodne z jego zobowiązaniem wynikającym z umowy. W umowie o zrzeczenie się dziedziczenia spadkobierca traci status spadkobiercy odpłatnie lub nieodpłatnie; zrzeczenie się dziedziczenia za wynagrodzeniem wywiera skutek także wobec zstępnych zrzekającego się, chyba że w umowie przewidziano inaczej.
Umowa o dożywotnie utrzymanie
Umowa o dożywotnie utrzymanie nie jest rozporządzeniem na wypadek śmierci, lecz samodzielną umową uregulowaną odrębnie w Tureckim Kodeksie zobowiązań. Dłużnik utrzymania zobowiązuje się utrzymywać i otaczać opieką wierzyciela utrzymania aż do jego śmierci, a wierzyciel utrzymania zobowiązuje się przenieść na niego majątek lub niektóre wartości majątkowe.
Związek z umową spadkową ma co do zasady charakter formalny: umowa, nawet jeśli nie zawiera powołania spadkobiercy, nie jest ważna, o ile nie została zawarta w formie umowy spadkowej. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy umowa została zawarta przez uznaną przez Państwo instytucję opiekuńczą zgodnie z warunkami określonymi przez właściwe organy; wówczas wystarcza forma pisemna. Jeżeli dłużnik utrzymania został ponadto powołany na spadkobiercę, do umowy stosuje się przepisy dotyczące umowy spadkowej również pod względem merytorycznym.
Wierzyciel świadczeń opiekuńczych ma, podobnie jak sprzedający, ustawowe prawo do hipoteki na przeniesionej przez siebie nieruchomości w celu zabezpieczenia swoich praw. Dłużnik świadczeń opiekuńczych jest zobowiązany do zapewnienia wierzycielowi odpowiedniego wyżywienia i mieszkania, do otoczenia go należytą opieką w razie choroby oraz do zapewnienia mu leczenia. Jeżeli wskutek naruszenia tych obowiązków dalsze trwanie umowy staje się nie do zniesienia, każda ze stron może rozwiązać umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia.
To, czy umowa została rzeczywiście zawarta w celu sprawowania opieki, czy świadczenia opiekuńcze były wykonywane oraz czy czynność miała na celu pokrzywdzenie spadkobierców, ocenia się według okoliczności konkretnego przypadku. Nawet jeśli umowę uznano za ważną, spadkobiercy zachowują prawo do żądania zmniejszenia rozrządzeń testamentowych (tenkis), a wierzyciele – prawo do wytoczenia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną.
W odniesieniu do powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną istotne znaczenie ma przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i upadłościowym, przeredagowany w drodze zmiany z dnia 24 grudnia 2025. Zgodnie z tym przepisem darowizny i rozporządzenia nieodpłatne dokonane w okresie jednego roku przed sporządzeniem tymczasowego lub ostatecznego dokumentu stwierdzającego niewypłacalność albo protokołu zajęcia mającego charakter takiego dokumentu, a także przed ogłoszeniem upadłości, podlegają zaskarżeniu; umowy o świadczenie dożywotniej opieki zostały również zaliczone do rozporządzeń uznawanych za darowizny, chyba że zostanie udowodnione zapewnienie odpowiedniego świadczenia wzajemnego. Domniemanie nie ma charakteru niewzruszalnego: jeżeli zostanie udowodnione, że umowę rzeczywiście zawarto w zamian za sprawowanie opieki oraz że między świadczeniami zachodzi odpowiednia równowaga, nie powstaje skutek w postaci uznania czynności za bezskuteczną.
Zobowiązania i odpowiedzialność
Odrzucenie spadku i odpowiedzialność spadkobierców
Spadek przechodzi na spadkobierców wraz z prawami i długami z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobiercy mogą odrzucić spadek na warunkach przewidzianych w ustawie.
Ogólny termin na odrzucenie spadku wynosi trzy miesiące. Jeżeli w ramach środka zabezpieczającego sporządzono spis inwentarza, termin ten rozpoczyna bieg z dniem, w którym sędzia pokoju zawiadomił o zakończeniu czynności spisu. Oświadczenie o odrzuceniu spadku musi być bez zastrzeżeń i bezwarunkowe oraz zostać złożone ustnie lub pisemnie w sądzie cywilnym pokoju; oświadczenie o odrzuceniu złożone w terminie sąd pokoju właściwy dla miejsca otwarcia spadku wpisuje do specjalnego rejestru.
Spadkobierca, który przed upływem terminu na odrzucenie spadku podejmuje jako spadkobierca czynności dotyczące spadku, dokonuje czynności nienależących do zwykłego zarządu spadkiem lub wykraczających poza czynności niezbędne do prowadzenia spraw spadkodawcy albo ukrywa lub przywłaszcza sobie majątek spadkowy, nie może odrzucić spadku. Natomiast wytoczenie powództwa oraz wszczęcie przymusowego postępowania egzekucyjnego w celu niedopuszczenia do upływu terminów przedawnienia lub terminów zawitych nie wyłącza prawa do odrzucenia spadku.
Jeżeli w chwili śmierci spadkodawcy jego niewypłacalność była oczywista albo została urzędowo stwierdzona, uznaje się, że spadek został odrzucony. W praktyce sytuację tę określa się jako odrzucenie spadku z mocy prawa.
W przypadkach, gdy składniki aktywów i pasywów spadku nie są znane, możliwe jest żądanie sporządzenia urzędowego inwentarza. W razie przyjęcia spadku na podstawie inwentarza na spadkobiercę przechodzą co do zasady wyłącznie długi wpisane do inwentarza; za długi te odpowiada on jednak zarówno majątkiem spadkowym, jak i własnym majątkiem. Wobec wierzycieli, którzy w terminie nie zgłosili swoich wierzytelności do inwentarza, spadkobierca co do zasady nie ponosi odpowiedzialności.
Jeżeli jeden z ustawowych spadkobierców odrzuci spadek, jego udział przechodzi na osoby uprawnione tak, jakby nie żył w chwili otwarcia spadku. Jeżeli jednak wszyscy najbliżsi ustawowi spadkobiercy odrzucą spadek, majątek spadkowy nie przechodzi w zwykłym trybie na spadkobierców dalszego stopnia; właściwy sąd cywilny przeprowadza jego likwidację według przepisów o upadłości, a wartości pozostałe po likwidacji przekazuje się osobom uprawnionym tak, jakby nie odrzuciły spadku. Jeżeli natomiast spadek odrzucą wszyscy zstępni, udział przechodzi na małżonka pozostałego przy życiu.
Odrzucenie spadku nie uchyla wszelkiej odpowiedzialności. Spadkobiercy, którzy odrzucili spadek po niewypłacalnym spadkodawcy, odpowiadają wobec jego wierzycieli do wysokości wartości, które otrzymali od niego w ciągu pięciu lat przed jego śmiercią i które byliby obowiązani zwrócić przy podziale spadku. Ponadto jeżeli spadkobierca odrzuci spadek w celu pokrzywdzenia swoich wierzycieli, a jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie ich wierzytelności, wierzyciele mogą w terminie sześciu miesięcy od daty odrzucenia wytoczyć powództwo o uchylenie skutków odrzucenia spadku.
Dla spadkobiercy, który nie odrzucił spadku, istotne jest również określenie charakteru jego odpowiedzialności. Spadkobiercy odpowiadają osobiście za długi spadkodawcy i ponoszą odpowiedzialność solidarną za długi spadkowe; oznacza to, że wierzyciel może żądać całego długu od dowolnego ze spadkobierców. Odpowiedzialność nie jest ograniczona do wysokości udziału spadkowego. Solidarność trwa również po dziale spadku: spadkobiercy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem także po dziale spadku za długi spadkowe, co do których wierzyciel nie wyraził wyraźnej ani dorozumianej zgody na ich podział lub przeniesienie, a solidarność wygasa po upływie pięciu lat od daty dokonania działu spadku, a w przypadku zobowiązań mających być wykonanymi później – od daty ich wymagalności. Spadkobierca, który w umowie o dział spadku nie przyjął na siebie obowiązku zapłaty danego długu spadkowego albo zapłacił więcej niż przyjęta przez niego kwota, może dochodzić regresu od pozostałych spadkobierców.
Sprawy międzynarodowe
Sprawy spadkowe z elementem zagranicznym
Okoliczność, że spadkodawca lub spadkobiercy są cudzoziemcami, że składniki majątku wchodzące w skład spadku znajdują się w różnych krajach albo że rozrządzenia na wypadek śmierci i inne dokumenty zostały sporządzone za granicą, wymaga odrębnej oceny pod kątem prawa właściwego i procedury, która ma być zastosowana.
Prawo właściwe i jurysdykcja
W tureckim prawie prywatnym międzynarodowym do dziedziczenia stosuje się co do zasady prawo ojczyste osoby zmarłej. Istotnym wyjątkiem są nieruchomości położone w Turcji; do nieruchomości położonych w Turcji stosuje się prawo tureckie.
Przepisy dotyczące przesłanek otwarcia spadku, nabycia spadku i działu spadku podlegają natomiast prawu państwa, w którym znajduje się masa spadkowa. Dlatego w sprawie spadkowej zawierającej element zagraniczny prawa właściwego nie można ustalić wyłącznie na podstawie obywatelstwa spadkodawcy; należy łącznie ocenić rodzaj majątku, państwo jego położenia oraz kwestię prawną wymagającą rozstrzygnięcia.
Ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy określa natomiast nie prawo właściwe, lecz sąd, w którym sprawa będzie rozpoznawana: sprawy dotyczące spadku rozpoznaje sąd właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Turcji, a w razie braku ostatniego miejsca zamieszkania w Turcji – sąd właściwy dla miejsca położenia składników majątku wchodzących w skład masy spadkowej.
W zakresie formy rozrządzenia na wypadek śmierci oraz zdolności do dokonania takiego rozrządzenia istnieją ponadto szczególne normy kolizyjne. Testament sporządzony w języku obcym lub zgodnie z wymogami dotyczącymi formy obowiązującymi w innym państwie nie jest z tego powodu sam przez się uznawany za nieważny; Turcja jest także stroną międzynarodowej konwencji dotyczącej formy testamentów.
Zaświadczenie o prawach do spadku i dokumenty zagraniczne
Zaświadczenie o prawach do spadku zasadniczo można uzyskać w sądzie cywilnym właściwym w sprawach nieprocesowych (sulh hukuk mahkemesi) lub, w przypadkach dopuszczonych przez ustawę, u notariusza. Jednak kompetencje notariusza są ograniczone: w przypadkach, gdy o zaświadczenie występują cudzoziemcy, gdy akta stanu cywilnego nie są wystarczające do ustalenia kręgu spadkobierców albo gdy wydanie zaświadczenia wymaga postępowania sądowego, notariusz nie może wydać zaświadczenia o prawach do spadku. Odpowiednie rozporządzenie jako przykład sytuacji wymagającej postępowania sądowego wymienia również to, że wniosek zawiera element zagraniczny. Dlatego w sprawach zawierających element zagraniczny zaświadczenie należy uzyskać od sądu cywilnego właściwego w sprawach nieprocesowych. Ponadto kompetencja notariusza dotyczy wyłącznie spadkobierców ustawowych; dokument wykazujący, że dana osoba jest spadkobiercą ustanowionym lub zapisobiorcą, uzyskuje się w każdym wypadku od sądu.
Zaświadczenie o prawach do spadku wydane przez właściwy organ innego państwa nie może być wykorzystywane w Turcji bezpośrednio. Zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i katastrze czynności związane z przeniesieniem własności nieruchomości w drodze dziedziczenia przez cudzoziemskie osoby fizyczne przeprowadza się na podstawie albo zaświadczeń o prawach do spadku wydanych przez sądy tureckie, albo zaświadczeń o prawach do spadku uzyskanych od właściwego organu innego państwa i zatwierdzonych przez sądy tureckie pod kątem zgodności z tureckim trybem postępowania spadkowego.
W odniesieniu do aktu zgonu, aktu stanu cywilnego, testamentu i pełnomocnictwa sporządzonych za granicą to, czy wymagana jest klauzula apostille albo poświadczenie konsularne oraz tłumaczenie poświadczone notarialnie, zależy od kraju sporządzenia dokumentu oraz umów międzynarodowych, których stroną jest dane państwo.
Spadkobiercy mieszkający za granicą mogą prowadzić postępowanie przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo może być sporządzone w tureckich konsulatach, a w państwach będących stroną konwencji apostille może być sporządzone przez notariusza i opatrzone klauzulą apostille; natomiast w państwach niebędących stroną konwencji podpis notariusza musi być poświadczony przez organ, któremu notariusz podlega, a podpis i pieczęć tego organu muszą być poświadczone przez turecki konsulat. W odniesieniu do czynności takich jak wytoczenie powództwa i przeniesienie nieruchomości konieczne jest szczególne umocowanie w pełnomocnictwie; czynności takie jak odrzucenie spadku, podpisanie umowy o podział spadku i dokonanie wpisu przeniesienia własności w księdze wieczystej również muszą być wyraźnie wymienione w pełnomocnictwie.
Zagraniczni spadkobiercy i nieruchomości w Turcji
Osoby posiadające obywatelstwo zagraniczne mogą dziedziczyć nieruchomości znajdujące się w Turcji. Ponieważ dziedziczenie stanowi sposób nabycia własności niewymagający wpisu, własność przechodzi na spadkobiercę z chwilą śmierci; wpis dotyczący przejścia własności w księdze wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny.
Niezależnie od tego, czy spadkobierca może zachować nieruchomość w swojej własności, kwestię tę ocenia się odrębnie na podstawie ustawowych ograniczeń dotyczących nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. Zgodnie z ustawą nabywanie nieruchomości i ograniczonych praw rzeczowych jest możliwe przez obywateli państw określonych przez Prezydenta; łączna powierzchnia nabytych nieruchomości oraz ograniczonych praw rzeczowych o charakterze samodzielnym i trwałym nie może przekroczyć dziesięciu procent powierzchni okręgu objętej własnością prywatną ani trzydziestu hektarów na osobę w skali całego kraju. Przepisy dotyczące stref wojskowych i stref bezpieczeństwa stosuje się odrębnie. Z wyjątkiem ograniczeń określonych w tym pierwszym ustępie, jeżeli nieruchomości i ograniczone prawa rzeczowe nabyte w drodze dziedziczenia nie zostaną przez właściciela zlikwidowane w terminie nieprzekraczającym jednego roku, wyznaczonym przez Ministerstwo Finansów, zostaną zlikwidowane i zamienione na ich równowartość pieniężną, która zostanie wypłacona uprawnionemu.
Nie należy przeoczyć, że ograniczenia te nie mają zastosowania do wszystkich. Osoby, które były obywatelami tureckimi z urodzenia, a następnie utraciły obywatelstwo tureckie w wyniku uzyskania zezwolenia na jego zrzeczenie się, oraz ich zstępni do trzeciego stopnia, z wyjątkiem przypadków wskazanych w ustawie, nadal korzystają w takim samym zakresie z praw przysługujących obywatelom tureckim; nabywanie nieruchomości nie należy do tych wyjątków. W praktyce osoby te określa się jako posiadaczy Mavi Kart; w ich przypadku nie mają zastosowania ograniczenia dotyczące nabywania nieruchomości właściwe dla cudzoziemców ani związane z nimi skutki w postaci likwidacji.
Z tego względu w przypadku cudzoziemskiego spadkobiercy status spadkobiercy oraz możliwość zachowania własności konkretnej nieruchomości w Turcji to kwestie, które należy oceniać odrębnie. Sprzedaż nieruchomości osobiście przez spadkobiercę w terminie jednego roku ma znaczenie dla uzyskania ceny odpowiadającej wartości rynkowej. Ponieważ przed dokonaniem tej sprzedaży podatek musi zostać w całości zapłacony, termin likwidacji oraz postępowania podatkowe należy zaplanować łącznie.
Kryteria oceny
Kryteria oceny w postępowaniu spadkowym
Sposób postępowania w sporach spadkowych określa się na podstawie zakresu masy spadkowej, sytuacji spadkobierców oraz ewentualnych rozrządzeń na wypadek śmierci. Na etapie wstępnej oceny można łącznie uwzględnić rejestry stanu cywilnego i księgi wieczyste, istniejące dokumenty oraz terminy przewidziane w ustawie.
To, czy doszło do naruszenia udziału zastrzeżonego prawem, czy dane przeniesienie można uznać za pozorne oraz w jaki sposób ma nastąpić podział, ocenia się indywidualnie w odniesieniu do konkretnej sprawy.
W sprawach, w których występuje spadkodawca lub spadkobiercy o obcym obywatelstwie, szczególne znaczenie ma także prawo właściwe, sposób uzyskania dokumentu potwierdzającego status spadkobiercy, korzystanie z dokumentów zagranicznych oraz przeniesienie własności nieruchomości.
Do obszarów działalności kancelarii należą spory wynikające z prawa spadkowego. Aby poprosić o konsultację, można skontaktować się za pośrednictwem strony kontaktowej.
Najczęściej zadawane pytania
Często zadawane pytania
Gdzie uzyskać dokument potwierdzający status spadkobiercy?
Co do zasady zaświadczenie o prawach do spadku można uzyskać w sądzie pokoju (sulh hukuk mahkemesi) lub, w przypadkach dopuszczonych przez ustawę, u notariusza. Jeżeli jednak o wydanie zaświadczenia występują cudzoziemcy, rejestry ludności nie są wystarczające do ustalenia kręgu spadkobierców albo wydanie zaświadczenia wymaga przeprowadzenia postępowania sądowego, notariusz nie może sporządzić zaświadczenia o prawach do spadku; żądania zawierające element obcy również zalicza się do przypadków wymagających przeprowadzenia postępowania sądowego. Uprawnienie notariusza odnosi się ponadto wyłącznie do spadkobierców ustawowych. W sporach spadkowych zawierających element obcy właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Turcji; jeżeli spadkodawca nie miał tam miejsca zamieszkania, właściwy jest sąd miejsca położenia składników majątku wchodzących w skład spadku.
Czy w razie odrzucenia spadku spadkobierca uwalnia się od długów?
W razie odrzucenia spadku w terminie trzech miesięcy, w sposób zgodny z wymogami i bez zastrzeżeń, spadkobierca nie odpowiada za długi spadkowe wynikające z odrzuconego spadku. Ingerowanie w spadek przed upływem terminu do jego odrzucenia w sposób wykraczający poza zwykły zarząd, ukrycie lub przywłaszczenie składników majątku spadkowego może prowadzić do utraty prawa do odrzucenia spadku. Jeżeli w chwili śmierci spadkodawcy jego niewypłacalność była oczywista lub została urzędowo stwierdzona, spadek uważa się za odrzucony. Odrzucenie nie znosi wszelkiej odpowiedzialności: spadkobiercy, którzy odrzucili spadek po niewypłacalnym spadkodawcy, pozostają odpowiedzialni wobec wierzycieli w granicach wartości, które otrzymali od niego w ciągu pięciu lat przed śmiercią i które byliby obowiązani zwrócić przy podziale.
Czy spadkodawca może pozostawić cały swój majątek jednej osobie?
Kwota, którą spadkodawca może rozporządzać, zależy od tego, czy istnieją spadkobiercy uprawnieni do zachowku. Spadkodawca, którego spadkobiercami są zstępni, rodzice lub małżonek, może dokonać rozrządzenia na wypadek śmierci jedynie w części spadku pozostałej po odliczeniu zachowków; jeżeli żaden z tych spadkobierców nie istnieje, może rozporządzać całym majątkiem. Zachowek stanowi ułamek ustawowego udziału spadkowego: dla zstępnych połowę tego udziału, dla każdego z rodziców jedną czwartą, a dla małżonka pozostałego przy życiu – w razie dziedziczenia łącznie ze zstępnymi albo z rodzicami – pełną wysokość ustawowego udziału spadkowego, w pozostałych przypadkach trzy czwarte. Zachowek rodzeństwa został zniesiony w 2007 roku. Spadkobiercy, których zachowek został naruszony, mogą wystąpić z żądaniem zmniejszenia rozrządzeń testamentowych i darowizn w ciągu roku od dnia dowiedzenia się o naruszeniu zachowku, a w każdym razie w ciągu dziesięciu lat; nawet po upływie tych terminów mogą zawsze podnieść zarzut zmniejszenia rozrządzeń testamentowych i darowizn.
Jak spadkobierca mieszkający za granicą może załatwiać sprawy w Turcji?
Spadkobierca może prowadzić czynności za pośrednictwem pełnomocnika. Pełnomocnictwo może zostać sporządzone w tureckim konsulacie, a w państwach będących stronami konwencji o apostille może zostać sporządzone przez notariusza i opatrzone klauzulą apostille; w państwach niebędących stronami tej konwencji wymagany jest łańcuch poświadczeń konsularnych. W przypadku czynności takich jak wytoczenie powództwa i przeniesienie własności nieruchomości pełnomocnictwo musi obejmować szczególne umocowanie; czynności takie jak odrzucenie spadku, podpisanie umowy o podział spadku i dokonanie wpisu przeniesienia własności w księdze wieczystej również muszą być w nim wyraźnie wskazane. Niekompletnie sporządzone pełnomocnictwo może prowadzić do odmowy dokonania czynności.
Czy osoba będąca obywatelem obcego państwa może dziedziczyć nieruchomość w Turcji?
Tak. Obywatele obcych państw mogą dziedziczyć nieruchomości położone w Turcji, a własność przechodzi na nich z chwilą śmierci. Jednakże to, czy spadkobierca może nadal zachować tę nieruchomość na własność, podlega odrębnej ocenie na podstawie ustawowych ograniczeń dotyczących nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. Z wyjątkiem przypadków objętych tymi ograniczeniami nieruchomości i ograniczone prawa rzeczowe nabyte w drodze dziedziczenia, jeżeli nie zostaną przez właściciela zbyte w terminie nieprzekraczającym jednego roku, wyznaczonym przez Ministerstwo Finansów, podlegają likwidacji i spieniężeniu, a uzyskana kwota jest wypłacana uprawnionemu. Osoby, które urodziły się jako obywatele tureccy, a następnie za zezwoleniem zrzekły się obywatelstwa, oraz ich zstępni do trzeciego stopnia (posiadacze Mavi Kart) nie podlegają tym ograniczeniom.
W jakim terminie należy wnieść powództwo dotyczące pozorności czynności prawnej na szkodę spadkobierców?
Powództwo o unieważnienie wpisu w księdze wieczystej i dokonanie wpisu, oparte na pozorności czynności prawnej na szkodę spadkobierców, nie podlega żadnemu terminowi przedawnienia ani terminowi zawitemu; pozorna czynność prawna nie staje się ważna wskutek upływu czasu. Natomiast w odniesieniu do żądania zmniejszenia rozrządzeń naruszających udziały spadkowe, podniesionego w tym samym pozwie ewentualnie, nadal biegną roczne i dziesięcioletnie terminy zawite. Ponadto, ponieważ powództwo opiera się w dużej mierze na zeznaniach świadków, stosunku wartości z chwili zawarcia umowy oraz dokumentach z tego okresu, upływ czasu może powodować trudności dowodowe.
Czy jeśli spadkodawca za życia przekazał majątek jednemu ze swoich dzieci, zostanie to uwzględnione przy podziale spadku?
To zagadnienie dotyczy instytucji odrębnej od zachowku i zmniejszenia darowizn oraz rozrządzeń testamentowych, a mianowicie zaliczenia darowizn na schedę spadkową. Spadkobiercy ustawowi są względem siebie zobowiązani do zwrotu do masy spadkowej nieodpłatnych przysporzeń otrzymanych od spadkodawcy za życia tytułem zaliczenia na poczet ich udziałów spadkowych, w celu dokonania takiego zaliczenia. Nieodpłatne przysporzenia dokonane na rzecz zstępnych, takie jak przekazanie posagu lub kapitału na rozpoczęcie działalności, przeniesienie składnika majątku albo zwolnienie z długu, podlegają zaliczeniu, chyba że spadkodawca wyraźnie postanowił inaczej. Spadkobierca zobowiązany do zwrotu może według własnego wyboru zwrócić otrzymane przysporzenie w naturze albo zaliczyć jego wartość na poczet swojego udziału spadkowego. Natomiast zwykłe prezenty oraz wydatki poniesione w związku z zawarciem małżeństwa, zgodnie z panującym zwyczajem, nie podlegają zaliczeniu; w przypadku wydatków poniesionych na wychowanie i kształcenie dzieci obowiązek zwrotu powstaje jedynie w zakresie przekraczającym zwyczajowo przyjętą miarę, chyba że zostanie udowodnione, iż spadkodawca życzył sobie inaczej.
Wyjaśnienia zamieszczone na tej stronie mają charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowią opinii prawnej ani porady. Ponieważ okoliczności każdego konkretnego przypadku są odmienne, ocena prawna powinna być dokonywana indywidualnie dla danej sprawy.
Informacje zamieszczone na stronie zostały opublikowane w ramach rozporządzenia Związku Tureckich Izb Adwokackich w sprawie zakazu reklamy, w celu udzielenia informacji o obszarach działalności kancelarii, bez oznaczania specjalizacji; nie mają na celu pozyskiwania klientów.
Wyświetlenie tej strony lub nawiązanie kontaktu za pośrednictwem znajdujących się na niej linków bądź danych kontaktowych nie oznacza nawiązania stosunku pełnomocnictwa między adwokatem a osobą zgłaszającą się ani nie oznacza przyjęcia sprawy.
Informacje i terminy zamieszczone na stronie zostały przygotowane zgodnie z przepisami obowiązującymi na dzień 6 września 2026. Ponieważ przepisy mogą ulec zmianie, obliczanie terminów należy w każdym przypadku przeprowadzać na podstawie aktualnego tekstu ustawy.
Droga prawna, którą należy obrać w sporach z zakresu prawa spadkowego, może się różnić w zależności od majątku spadkodawcy, sytuacji spadkobierców, istnienia lub braku testamentu bądź innych rozrządzeń na wypadek śmierci oraz charakteru sporu. Dlatego istotna jest całościowa ocena udziałów spadkowych, masy spadkowej i istniejących czynności prawnych od samego początku.
Merve Kartal
Adwokat